Zie ook het railbook

> Spoorlijn 163A vertrekt eigenlijk niet vanuit Bertrix maar takt pas af van lijn 165 3,5 zuidoostelijk van het treinstation van Bertrix (Y Orgeo). ('Orgeo' wordt uitgesproken als 'Ordjo'.) Hoe die plek bereiken? De fun is natuurlijk om over spoor 165 te wandelen, maar dat is wat om problemen vragen. Deze spoorlijn is immers nog in gebruik, meer zelfs, sinds december 2006 rijden er op deze lijn tussen Virton en het Groot Hertogdom Luxemburg weer passagierstreinen na meer dan 20 jaar onderbreking! Spoorlijn 165 is een stuk ouder dan 163A, de lijn werd aangelegd tussen 1876 en 1882 en verbindt Libramont met Athus via Florenville en Virton.

af, en vervolg je lager in dezelfde richting over een graspad waarlangs illegaal afval is gedumpt. Een 200 meter verder kom je bij een asfaltwegje. Rechts is een brugje waarover spoorlijn 165 loopt. Rechtdoor loopt een ander graspad, maar het loopt wat verder dood in een weide. Ga dus links het asfaltwegje op en pick wat later de verdere beschrijving hieronder op.
> Toch even vermelden dat deze meest leuke doorsteek officieel geen optie is omdat de NMBS-terreinen hier eigenlijk niet toegankelijk zijn. Ik verwacht ook dat in de nabije toekomst werken op de oude werkplaatsen deze wandeloptie nog zullen bemoeilijken. We hebben deze doorsteek dus niet opgenomen in het railbook! Hierna lees je een 'braver' routevoorstel:

> We laten de vervallen NMBS-gebouwen rechts en vervolgen verder op de Rue d'Orgeo over 2 km. Deze weg gaat ongemerkt over in de Rue de Minimpré. Bij de ingang van Orgeo neem je dan rechts de Rue Haute. Zoals de straatnaam al doet vermoeden komt er wat stijging bij kijken. Op een kruispunt na 200 meter draai je niet mee links maar vervolg je rechtdoor (nog steeds Rue Haute). Bij een vorksplitsing vervolg je links over de Rue Haute. De weg klimt verder en bereikt 600 meter na de vorksplitsing de spoorbrug over lijn 165. Hier is de plek waar spoorlijn 163A aftakte van spoorlijn 165. We gebruiken de brug als startpunt van de eigenlijke verkenningstocht langs de lijn Bertrix - Muno - Carignan. Vooraleer we uit de startblokken schieten hier nog een derde idee van aanlooproute naar deze brug vanuit Bertrix. waarbij je minder asfalt onder de voeten krijgt:

> Zuidelijk van de gebouwen kan je tussen het overwoekerend struikgewas nog meer spoormeubilair vinden zoals signalisatieborden en -lichten en wisselmechanismen. De toekomst van het terrein is wat onduidelijk, maar vroeg of laat komt alles hier wellicht onder de sloophamer.

> Volg het hierboven beschreven traject over de Rue d'Orgeo, maar verlaat deze straat al na 1 km, ter hoogte van enkele woningen en een busstop langs deze straat. Kort na een laatste huis heb je rechts een pad, ietsje verder is nog een pad rechts, maar we nemen dus het eerste pad rechts. Het draait dadelijk naar rechts om ietsje hoger links te lopen met aan de linkerzijde een dennenbosje. Volg dit pad dat nu in een rechte lijn loopt en wat grassiger (en drassiger) wordt. In een bocht naar links draai je mee. Bij deze bocht is rechts een hooiweide. Indien je deze weide oversteekt en aan de overzijde even omhoogklimt door het struikgewas dan kom je op het verre uiteinde van de NMBS-site terecht waarover we het hogerop hadden. Daar kan je dus aanpikken op het eerste aanloopvoorstel.
> Dit keer blijven we echter mooi op het pad en laten we die weide dus rechts liggen. Het prettige wandelpad loopt langs was stukken naaldbos, afgewisseld met weiden om tenslotte uit te komen op een asfaltwegje. Volg dit asfaltwegje naar links en na zowat 600 meter richting Orgeo kom je bij een wegje rechts in de buurt van enkele huizen. Ga rechts hier en dadelijk weer rechts.
>Je bent nu op de Rue Haute die je wat hoger bij de brug over spoorlijn 165 brengt.

> Geen spoorwandelen dus hier. Het wordt asfaltweg naar Y Orgeo. Eigenlijk zijn de eerste 3 km oninteressant, je kan even goed bus 163a nemen en afstappen bij de ingang van het dorp Orgeo (Halte Rue de Minimpré nr 6). Hoewel... voor urban railexplorers wacht er na 1 km een stuk vervallen spoorgeschiedenis om duimen en vingers van af te likken...

> Wat is er beter om in de juiste sfeer te komen dan Bertrix per trein te bereiken? De NMBS dropt je er vanuit Namen via Dinant (L166) of Libramont (L165). Aan de uitgang van het stationsgebouw starten we. Links hier, de Rue de la Gare op in zuidelijke richting, weg van het centrum van Bertrix.

> Het is mogelijk om achter de werkplaatsen, parallel met spoorlijn 165, een pad te volgen. Delen zijn overgroeid met name door Japanse duizendknoop, een exotische woekerplant die zich hier prima thuis voelt. Rivieroevers en spoorbermen zijn zijn domein. Verlaten spoorbeddingen vormen ook een uitverkoren habitat voor een groot aantal wilde bloemen en planten. Die gevarieerde vegetatie trekt op haar beurt dan weer een pak insekten aan, zoals vlinders, wat je hier 's zomers zeker zal merken.
> Op het einde van het pad kom je ('s zomers en in de herfst) terecht in een overwoekering van Japanse duizendknoop waardoor je je kort een pad moet banen. Zo daal je snel de spoortalud

> Ferroequinologisten met een passie voor stoomtreinen zullen in de werkplaatsen

> Deze site werd in 1931 in gebruik genomen en deed 70 jaar dienst. Op 15 oktober 2002 werd de totaal verouderde infrastructuur gesloten.
> Decennia lang werd hier het onderhoud verricht van eerst stoomlocomotieven en later diesellocs. Ook het rollend materieel van spoorlijn 163A vond hier ongetwijfeld onderdak. De meeste gebouwen waren al voor 2002 in verval geraakt. Van de sterk ingekrompen aktiviteiten op het terrein bleef uiteindelijk nog de centrale werk- en steltplaats tot het einde in gebruik.

> OK, maar we wandelen dus. De Rue de la Gare af in zuidelijke richting tot een wegsplitsing na 700 meter waar je links gaat onder de spoorbrug van lijn 165 om de Rue d'Orgeo te volgen. Let na de spoorbrug even op. Een 300 meter verder zie je op de rechterkant een nogal opvallend vervallen gebouw, opgetrokken in baksteen en beton. Dit is het administratieve gebouw van de voormalige stelt- en werkplaats van de NMBS-Bertrix. Achter dit gebouw ligt een groot terrein met de eigenlijke onderhoudsgebouwen.

> Update sep 10 (John Janssen): Helaas zijn de laatste wagons die nog op terrein stonden begin september 2010 volledig ontmanteld en versneden tot schroot.

verboden om hier zonder toelating te zijn... Het is ook niet zonder gevaar om sommige gebouwen te betreden. Hier en daar dreigt instorting en ook op de vloer is het uitkijken voor gaten.
> Wat is er te zien? Eigenlijk nog verrassend veel:

> Er zijn ateliers, steltplaatsen, administratieve lokalen, personeelsruimtes en vooral een enorme werkplaats met 16 inrijpoorten. Er liggen nog sporen en enkele vervallen wagons die verdwijnen in opschietend groen.

elementen herkennen die specifiek

dienden voor het onderhoud

van stoomtreinen (zoals schouwen en

> OK, startplaats bereikt, tijd voor het serieuze werk. Op de volgende pagina starten we vanop deze brug om op zoek te gaan naar hoefijzerbruggen, een overgroeide spoorbedding en te eindigen in de donkerte van de zeer goed verstopte en 675 meter lange tunnel van Saint-Médard.

over ge- bleven kolen-bunker van België).

en architectuur nog duidelijk

waarschijnlijk de enige nog

NMBS - site

---

---

---