> Deze wandelpaden danken hun bestaan aan Maurice Cosyn. Als verantwoordelijke voor de wandelpaden van de toenmalige Touring Club de Belgique (TCB) is hij werkelijk gepassioneerd door de creatie van wandelmogelijkheden. Rond 1920 bestond er in de Ardennen zo goed als geen infrastructuur die specifiek gericht was naar lange afstandswandelaars. Door zijn contacten met de machtige TCB begon hij lokale wandeltrajecten te ontwerpen, in samenwerking met de toen nog jonge lokale VVV-kantoren. Dat waren aanvankelijk korte wandelstroken, zoals het ‘Sentier de la Lesse’ in 1921, slechts 15 kilometer lang. In de Semoisvallei werd zo ook rond die tijd een klein netwerkje van wandelpaden uitgebouwd.

> GR 57 is één van de populairste lange paden in de Ardennen. Deze route van 279 km (+ 7 km variante te Wéris) loopt voor een groot stuk door één van de mooiste riviervalleien van de Ardennen en is erg afwisselend. De meeste etappes zijn te bereiken per trein of bus en er zijn onderweg veel slaapmogelijkheden. Een tocht op maat gesneden voor zij die op een niet te moeilijke manier willen kennis maken met wandelen in de Ardennen.
> Het zuidelijke deel van de route (Sentier du Nord) loopt door het Groot Hertogdom Luxemburg en vormt een uitstekende staalkaart van wat wandelen in Luxemburg zoal te bieden heeft.

> Dit pad kan worden gezien als een variante wandelroute van GR 5 tussen de Luikse regio en Diekirch. Eerst maak je kennis met de Luikse grootstad. Het contrast nadat je Luik hebt verlaten kan niet groter zijn: Je kom de Ardennen binnen, met dichte bossen en grassige plateaus. Daarbij volg je ruwweg de loop van de Ourthe, van de monding tot in de buurt van de oostelijke bronnen. Onderweg kom je langs talrijke historische stadjes, dorpen en merkwaardigheden. In de buurt van de Luxemburgse grens klim je uit de Ourthevallei en passeer je meteen ook de waterscheidingslijn tussen het Maas- en het Rijnbekken. Eens over de grens daal je naar Troisvierges, waar het Luxemburgse Pad van het Noorden overneemt. Langs de riviervalleien van Woltz, Clerf en Sauer loop je zo naar Diekirch, waar het 279 km lange pad eindigt. Onderweg is het vaak uitnodigend om af en toe de rugzak even wat langer af te leggen om een historisch dorp of een brok natuur in detail te exploreren.

> Gelijktijdig ontwikkelt Cosyn voor het Groot-Hertogdom Luxemburg en ook in de Franse Ardennen nog eens een apart wandelnet. Als dank zou de Luxemburgse overheid later nog een wandelpad naar hem noemen, het 'Sentier Maurice Cosyn', dat nu nog bestaat. Zijn enthousiasme was amper te temperen. Eén van de 14 lange afstandspaden in Luxemburg was het 'Sentier du Nord' (Pad van het Noorden), waarbij Burg Reuland en Diekirch met elkaar werden gelinkt over een afstand van ongeveer 75 km, meteen ook het langste Luxemburgse pad van Cosyn. De Luxemburgse overheid maakte de paden toegankelijk en zorgde zelf voor de markering. Ook nu nog is in Luxemburg het beheer van de lange paden in handen van de nationale overheid.
> De oorlog '40-'45 bevroor echter elke verdere ontwikkeling rond wandelpaden. Met de oorlogsjaren kwam er een flinke dip in het wandeltoerisme. Ook na de oorlog moesten de Ardennen nog jarenlang hun wonden likken van het vreselijke Ardennenoffensief waarbij hele dorpen werden verwoest. Steden als Houffalize waren grotendeels van de kaart geveegd. Aan onderhoud, uitbouw en promotie van de paden werd dan ook niet meer gedacht de volgende jaren. De Cosyndynastie van reisgidspublicaties werd voort gezet door Paul Cosyn, maar het wandelnetwerk van Maurice was definitief zijn bezieler en élan kwijt.

> Er zit een hiaat van enkele jaren waarbij er geen initiatieven worden genomen voor het opnieuw uitwerken en onderhouden van lange afstandwandelpaden. Ondertussen was in Frankrijk Jean Loiseau onmiddellijk na WO II begonnen met de uitbouw van een basispadennet. Hij noemde zijn paden 'grande randonnées' (of kortweg G.R.'s). Voor de praktische uitwerking had Loiseau zich vooral gebaseerd op de ideeën van...Maurice Cosyn.

> In 1959 werd een Belgische tak van de Franse GR's opgericht: Van een enthousiast vriendengroepje uit het Luikse zou dit initiatief enkele jaren later leiden tot de oprichting van het Comité Nationale Belge des Sentiers de Grande Randonnée, kortweg C.N.B.S.G.R.
> De succesvolle realisatie van een eerste project, de GR5 doortrekken van de Nederlandse grens naar Luxemburg, was de Groupement de l’Ourthe des Syndicats d’Initiative (G.O.S.I.), zeg maar de verenigde VVV’s van de Ourthedorpen, niet ontgaan. Het oude Ourthepad van Cosyn had voor de Ourthegemeenten immers aanzienlijk bijgedragen tot de toeristische ontwikkeling van de regio. Bewijs daarvan is een brief uit 1939, gericht aan Cosyn vanwege de burgemeester van Comblain-au-Pont : “De creatie van het ‘Sentier de l’Ourthe’ had voor Comblain-au-Pont zeer gunstige en bemoedigende resultaten. De omgeving hier werd relatief weinig bezocht en dank zij het pad komen hier nu veel toeristen die hier onze streek beter leren kennen. Onze gemeente dankt zijn ontwikkeling dus voor een stuk aan het Sentier de l’Ourthe. Het zou wenselijk zijn als systematisch propaganda zou worden gevoerd ten voordele van deze wandelingen, teneinde nog meer bezoekers te krijgen.”
> Het is dus niet zo verwonderlijk dat er bij de heropleving van het toerisme in de jaren '50 veel interesse is van de VVV’s om Cosyn’s pad te ‘restaureren’. Op vraag van de VVV’s begon het GR-comité na de GR 5 in 1965 ook het Sentier de l’Ourthe opnieuw te markeren, ditmaal met de bekende witrode streepjes die zo typisch zijn voor een G.R. Het G.O.S.I. sprong bij om het project logistiek en financieel te ondersteunen.

> Uiteraard werd het verloop van de route hier en daar ingrijpend gewijzigd, want sinds de 30’er jaren was er behoorlijk wat veranderd in de landschapsstructuur. In 1965 werd de route gemarkeerd door Francis van Mechelen (zijn monument staat staat langs GR AE (15) en Lucien Cailloux (toenmalig voorzitter van C.N.B.S.G.R.). Op 8 mei 1966 werd de 150 km lange route officieel voorgesteld te Logne onder de padnaam 'G.R.O. – G.R. 57 Vallée de l’Ourthe'. Het traject liep net zoals in 1937 weer tussen Angleur en Houffalize (150 km). Het zou de succesvolste route worden die de Waalse wandelorganisatie (her-)ontwikkelde. Er zijn ondertussen al 7 herziene edities van de topografische gids over G.R.O. (57) verschenen.

> Later werd de route verder doorgetrokken.
Zuidelijk in 1982 van Houffalize tot Gouvy (nabij de oostelijke bronnen van de Ourthe)
Noordelijk werd in 1990 een verbinding gemaakt dwars door Luik in het kader van de integratie van steden als cultureel wandelpatrimonium.
Noordelijk werd GR57 nog iets verder doorgetrokken, van Jupille tot in de buurt van het dorpje Barchon (aansluiting op de internationale GR5 / E2). In feite werd hierdoor een stukje geïntegreerd dat vroeger als GR 5 op de kaart stond.
Zuidelijk werd in de jaren ’90 het traject nog verder doorgetrokken over de Luxemburgse grens.

> Op het eerste zicht is de zuidelijke doortrekking een beetje vreemd omdat we hier helemaal uit het bassin van de Ourthe zijn en omdat het pad geen GR-markering meer heeft vanaf Troisvierges. Daar volgt het pad de gele ruit van het Sentier du Nord tot Diekirch waar de route in de buurt van Diekirch (Gilsdorf) opnieuw aansluit op GR5/E2/Ardennen-Eifelpad. Daardoor is het Sentier de l’Ourthe met zijn 279 kilometer ook uitgegroeid tot een alternatieve wandelweg voor GR5 waarop GR57 nu zowel noordelijk als zuidelijk aansluit. Je kan het ook bekijken als een Waals eerbetoon aan Maurice Cosyn, de man waarmee het allemaal begon, want zowel het Ourthepad als het Pad van het Noorden werden door hem ontworpen.
> Het 'Sentier du Nord' heeft in de loop van 80 jaren weinig verandering ondergaan. Vandaag volgt GR 57 het Sentier du Nord niet helemaal, een stuk van 9 km tussen Weiswampach en Troisvierges hoort er niet bij. De padmarkering die Cosyn aanbracht, is zowat geheel verdwenen maar er zijn toch nog bepaalde dingen herkenbaar. Vele van de uitzichtpunten werden toegankelijk gemaakt dankzij initiatieven an Touring Club. In die tijd vormden deze 'belvédères' onderweg zowel letterlijk als figuurlijk dé hoogtepunten van de wandelpaden. Sommige van de banken of kiosken op die plaatsen dateren nog uit de jaren ’30, toen de paden werden ontworpen. Als je dus op zo’n uitzichtpunt even uitblaast van de wandelinspanningen zit je misschien wel op een bank waar lang geleden ook de pionierende Ardennenwandelaars hebben gerust.

> Langs GR57 en het Pad van het Noorden kom je heel wat rare dingen tegen. Kijk ook even op de pagina die volledig is gewijd aan kruisen, grafstenen en gedenkstenen. Ook in de etappeverslagen bij deze trekking zullen regelmatig vreemde zaken en verhalen opduiken. Aandacht zal ook gaan naar de verscheidenheid in de natuur, ihb deze keer vlinders. Eerst gaan we op de volgende pagina echter wat dieper in op praktische informatie voor zij die echt interesse hebben om deze mooie en gevarieerde tocht ook eens te lopen.

> In de jaren '20 van de vorige eeuw boomt het toerisme in de Ardennen zonder weerga. De regio wordt in die periode ook sterk ontsloten met openbaar vervoer, waaronder de zogenaamde ‘tramways’ of buurtspoorlijnen, die toeristen tot diep in de Ardense dorpen kunnen brengen.

> Cosyn’s ambitieus plan om voor de hele Ardennen een netwerk aan paden te ontwikkelen vindt dan ook nogal weerklank, niet enkel bij de hoteliers en toeristische diensten van de Ardennen, maar ook in Brussel komt er vanuit de overheid een positieve reactie in de vorm van subsidies.
> Cosyn ontwerpt daarom in 1934 een netwerk waarop zowel lokale als nationale overheden, evenals zijn TCB zich zullen baseren om ‘toeristische paden’ aan te leggen. Eén daarvan is het 'Sentier de l’Ourthe'.
> Het gaat razendsnel. Tussen 1934 en 1939 wordt zowat 2/3de van het hele project gerealiseerd en loopt er een heel netwerk aan lange paden door de Ardennen. Het 'Sentier de l’Ourthe' is officieel helemaal klaar in 1937. Het traject loopt van Angleur (Luikse agglomeratie) via Houffalize tot Clervaux (Luxemburg). Afstand 171 km.

> Wat betreft het deel tussen Houffalize en Clervaux heb ik geen bevestiging kunnen vinden dat het ooit effectief op het terrein werd gerealiseerd. Ondertussen publiceert Cosyn een lange reeks lokale en regionale toeristische gidsen waarin zijn lange afstandswandelpaden ook worden opgenomen. Hij had een hele filosofie rond wandelen waarbij hij duiding, geschiedenis en contact met de natuur voorop stelde.