Startpagina > Wandelen > GR16 Sentier de la Semois
GR 16 Semois / Semoy
Voorstelling
Routeverloop en highlights GR 16
Padgeschiedenis
> 'De Koningin van de Belgische rivieren' wordt ze wel een genoemd. Terecht. Diep in de Ardennen en de Gaume stroomt in ontelbare wilde kronkels de mooiste wilde rivier van België en Noord-Frankrijk: de Semois/Semoy. Ze ontpringt op het plateau van het Arelerland (Pays d'Arlon) midden in de hoofdstad van de provincie Luxemburg, Aarlen. In de zacht golvende Gaume verandert de Semois van een beek in een rivier en vloeit ze rustig slingerend door groene weiden, op weg naar het harde Ardennenmassief. Als de Semois die Ardennen bereikt, even na Jamoigne, begint haar loop aan een enorm slingerwerk rond de harde leisteenbergen, wild stromend in vele meanders. Na ontelbare bochten en kronkels verandert haar naam aan de Franse grens in Semoy. Wat verder vloeit het Semoywater in de Maas te Monthermé.
> In vogelvlucht is de afstand tussen Aarlen en Monthermé slechts 82 km. De Semois doet er echter 270 km over! Grande Randonnée 16 volgt de Semoisloop van bron tot monding over zowat 209 km, we snijden dus hier en daar een meander af. Dit volledig gemarkeerd en beschreven wandelpad is wellicht de meest uitdagende wandelroute in België. De opeenvolgende hoogteverschillen in de Ardennen zijn aanzienlijk maar telkens weer worden je inspanningen beloond met fantastische uitzichtpunten. Niet weinigen vinden deze GR 16 dan ook de mooiste en meest sportieve lange wandelroute van België.
Vlammende herfst langs GR 16 Semois tussen Sainte-Cécile en Herbeumont
> Hoe is dit verslag opgebouwd?
> We typeren op deze pagina kort GR 16 - Sentier de la Semois - met een snel overzicht over de hele route, de highlights en de lange geschiedenis van dit wandelpad. Op de pagina wandelinfo zetten we je aan de hand van eigen ervaringen op weg om zelf op stap te gaan met de hulp van een pak praktische planningtips. In 9 etappen verkennen we vervolgens de hele route en zijn variante trajecten. Er is ook nog een 10de wandelpagina aan toegevoegd voor wie vanuit eindpunt Monthermé nog een korte maar prachtige rondwandeling wil maken over de heuveltoppen van de Maasvallei via GR 12C' en GR 12C. Sommige delen van deze GR wandelden we meermaals, wat je zal merken op de foto's in dit verslag, ze zijn genomen in verschillende seizoenen.
>
Dit is enkel een persoonlijk wandelverslag, voor officiële informatie over GR 16 Sentier de la Semois kun je terecht bij Les Sentiers de Grande Randonnée, de Waalse organisatie die het grootste deel van deze wandelroute uittekende en de padmarkering onderhoudt. Bij hen kan je ook de laatste topografische wandelgids over GR 16 aanschaffen en eventuele updates over deze route raadplegen.






De jonge Semois te Aarlen
Uitzicht over Frahan
6km over de oude Romeinse heerbaan
Reims - Trier tussen Fouches en Etalle
Chassepierre, Gaums dorpje aan de Semois
> 1920 - 1960
De oorsprong van het 'Sentier de la Semois' gaat terug tot de jaren '20 van vorige eeuw. Leden van de 'Touring Club de Belgique' begonnen toen een pad te ontwikkelen langs de oever van de Semois en over de uitzichtpunten. Dat was ondermeer het geval tussen Sainte-Cécile en Herbeumont (1922). Lokale toeristische diensten (meestal ontstaan uit de groepering van lokale hoteliers) legden ook zelf infrastructuur aan. Wandelpaden moesten toen nog vaak worden gekapt uit de rotsen boven de oever, echt pionierswerk.
Ingenieur Maurice Cosyn ontwikkelde voor Touring Club in de jaren '30 ook een eerste echte langeafstandspad langs de Semois, het liep van Florenville naar Monthermé (111 km) en droeg toen al de naam 'Sentier de la Semois', pad N° 4 van TCB. Er werd hard gewerkt in 1935 en 1936 met als resultaat dat het deel van Florenville tot Bohan (90 km) helemaal kon worden opengesteld op 5 september 1936. TCB had 50.000 franken geïnvesteerd, niet weinig voor die tijd. In Frankrijk was men op dat moment nog niet klaar met de verbinding tot Monthermé. Op het Franse deel van de Semoy kwam er ook nog een variante verbinding naar Monthermé, via Semoisuitzichtpunt Roc de la Tour. Dat zou later blijven bestaan als GR 12C en vanaf 2010 volwaardig deel uitmaken van het vernieuwde Semois/Semoy-pad GR 16. In de loop van de jaren '50 kwamen de lange paden van Touring Club in onbruik. Langeafstandswandelen had in die periode een groot stuk van zijn populariteit verloren.
> 1960 - 2000
De Europese culturele vereniging EVEA contacteerde in mei 1964 de Belgische Touring Club voor de creatie van het Belgische deel van een circuitvormig langeafstandswandelpad dat door Duitsland, Frankrijk, Luxemburg en België zou lopen. Voor TCB behoorde de aanleg van lange wandelpaden toen al niet meer tot de kerntaken. Ze speelden de vraag door aan de (toen nog piepjonge) wandelorganisatie 'Comité National Belge des Sentiers de Grande Randonnée' (C.N.B.S.G.R), destijds nog een Belgisch unitaire organisatie voor GR-paden. Er werd dadelijk aangevangen met de creatie van dit project en de jonge GR-medewerkers markeerden grote delen ervan al in 1965. Het hele stuk door de Semoisvallei Orval - Florenville - Bouillon - Bohan - Sorendal werd eerst
bewegwijzerd. Vanaf de Franse grens verlengde de lokale afdeling van de Club Alpin Français dan begin jaren '70 dat pad als G.R. 12 tot Montcornet-en-Ardenne + een variant traject boven de Semoyvallei. Eigenlijk werd in Wallonië grotendeels het TCB-pad nr 4 uit de jaren '30 opnieuw gemarkeerd, voor het eerst met witrode streepjes. De wandelaar kon in de jaren '60 zijn weg vinden met rudimentair geschetste kaartjes. In 1969 publiceerde het C.N.B.S.G.R. een eerste GR-gidsje met een beknopte beschrijving. Het pad kreeg de naam 'Sentier International de Grande Randonnée Ardennes-Eifel', of kortweg G.R. AE. Het zou echter nog 26 jaar (!) duren tot de hele maar ingekorte Ardense GR AE werd afgewerkt van Monschau tot Montcornet. Financiële en praktische problemen en tegenwerking door jagers lagen aan de basis van de hiaten op het noordelijke deel. Op het zuidelijke deel kwam er na de Franse Ardennen niet de geplande grote rondweg via Croix Scaille. Het Franse deel deel kreeg in de jaren '80 ook wel de benaming GR AE ipv GR 12 maar het stopte in Montcornet-en-Ardenne. Van een gemeenschappelijke Frans-Belgische visie was geen sprake, laat staan van een Europese.
> 1995 - 2005
De projectgroep van Semoisdorpen 'Contrat de rivière Semois-Semoy', besluit in 1996 om door de Semoisvallei doorlopende toeristische routes te creëren die de hele Semoisvallei overspannen en voor verschillende recreantengroepen zijn bedoeld: Ruiters, fietsers en wandelaars. Het idee komt van de de vzw 'Défense de la Semois'. Voor het wandelluik klopt men rond 2000 aan bij de Waalse organisatie voor GR-paden. Tussen Chiny en Tournavaux (FR) bestaat al GR AE natuurlijk, de GR-organisatie krijgt geld toegestopt om ook een nieuw traject van 55 km te bewegwijzeren tussen de Semoisbron te Aarlen en de aansluiting op GR AE te Chiny (stuwdam op de Vierre). Het project wordt gefinancierd met geld van de Waalse en Europese fondsen en krijgt de naam La TransSemoisienne. In 2002 wordt het traject officieel voorgesteld met de uitgave van een topografische kaart en een wandelgids.
In 2005 beslist de Waalse GR-organisatie om het project rond het Ardennen-Eifelpad na 40 jaar op te geven. De bestaande route Monschau - Montcornet blijft bestaan maar wordt nu GR 15, waaronder ook het deel Chiny - Montcornet valt. Het nieuwere deel Aarlen - Chiny wordt beschouwd als een aanlooproute naar GR 15.
> 2005 - ....
GR 15 Monschau - Montcornet wordt in 2008 verkapt in GR's 15, 151, 129 en 16. Het pad door de Semoisvallei krijgt na amper 2 jaren alweer een nieuw nummer opgeplakt dus: GR 16. Het staat nu volledig in het teken van de Semois. In 2009 worden nogal wat veranderingen aan de hele route aangebracht in de aanloop naar een vernieuwde wandelgids. Zo 'verhuist' het stukje Orval - Florenville naar de nieuwe GR 129 en ook Montcornet is niet langer het eindpunt maar wel Monthermé als mondingplaats van de Semoy. Het deel
Aarlen - Chiny, gemaakt voor de TransSemoisienne, wordt voor het eerst volwaardig onderdeel van de hoofdroute, gepubliceerd in een vernieuwde gids in 2010 onder de naam 'Sentier de la Semois' en daarmee is de cirkel rond want dat was ook de naam in de periode voor WO II. In de lente van 2016 verscheen de meest recente editie van de topografische gids. Ook de TransSemoisienne blijft bestaan. In 2008 verscheen zelfs een nieuwe topokaart. Helaas was er voor die kaart weinig communicatie met de GR-organisatie zodat ze al meteen verouderd was wat het vernieuwe trajectverloop van het Semoispad betreft.
Wil je meer weten over de bijna 100 jaar lange geschiedenis van het Semoispad? In de wandelverslagen over het Ardennen-Eifelpad en de TransSemoisienne gaan we er meer gedetailleerd op in.
Eerste wandelgids over de 'Wandelweg van de Semois' uit eind jaren '30, met volledige routebeschrijving en vele schetskaartjes
> Voor we de hele GR 16 Semois helemaal aflopen, geven we je op de volgende pagina een pak tips mee.
Uitzichtpunt over de Semois bij Chiny
> Het Semoiswandelpad GR 16 mag dan wel langs de spectaculairste uitzichten en over de mooiste trekkingpaden van België lopen, toch heeft deze wandeltocht ook delen die helemaal niet Ardens zijn, een stuk vlakker zijn en langere tijd over asfaltwegen lopen. Ik kan me voorstellen dat wandelaars op zoek naar een uitdaging zelfs ronduit kunnen teleurgesteld zijn over het eerste deel van 60 km. Dat betreft GR 16 vertrekkend vanuit de stad Aarlen (bron van de Semois) door het Areleland en de Gaume, tot aan de geologische grens met de Ardennen. Het contrast tussen het landschap van Gaume en Ardennen is wel erg groot. Wandelaars die GR16 Semois dus vooral zien als een uitdagende tocht pikken beter aan voorbij het dorpje Moyen of vanuit Florenville. Wie slechts een paar trekkingdagen heeft en stevig 'op en af-werk' wil kan zelfs beter nog een eind verder aanpikken, in de buurt van Bouillon, om van daaruit richting Frankrijk te wandelen.
Wandelen boven een Maasmeander te Monthermé
Emaillebord met bewegwijzering van langeafstandspad nr 4 van
Touring Club, Sentier de la Semois Florenville - Bouillon - Monthermé
GR 16 door het Arelerland,
terugkijkend naar Aarlen
GR-gidsen over de wandelroute door de vallei van de Semois / Semoy. Verschenen tussen 1969 en 2000
De Semois bij Mortehan
Uitzichtpunt langs GR 16 over de Semois ter hoogte van Herbeumont
GR AE in Wallonië
* Km 1 - 6: De eerste kilometers zijn niet aantrekkelijk. Je wandelt non-stop over verharde wegen in en rond de stad Aarlen en zelfs langs invalswegen voor het autoverkeer. In de toekomst moet het mogelijk worden een beter traject te volgen met de aanleg van een groene long in de beekvallei van de Semois.
* Km 6 - 12: Best aangenaam wandelen in het Arelerland tot het dorpje Lottert met onderweg veel bos en gevarieerde natuur. Het golft wat op en af en je kijkt achterom uit op de skyline van Aarlen.
* Km 12 - 52: Tot voorbij Jamoigne en Moyen (grens met de Ardennen) is het vrij vlak of licht golvend wandelterrein in dit deel van de Gaume. GR 16 volgt ondermeer over zowat 6 km de rechte Romeinse heerbaan Trier - Reims tot Etalle. Onderweg door de Gaume wandel je meer dan eens vele kilometers nonstop over geasfalteerde wegen, meestal zijn het wel rustige wegen. De Semois is soms ver te zoeken, niet zoveel contact met de rivier. Sommige wandelaars kunnen teleurgesteld zijn over dit deel van GR 16 omwille van het vele asfalt onder de voeten en de monotonie.
* Km 52 - 69: Eerste kennismaking met GR 16 door de Ardennen. Toffe paden langs de Vierre, de belangrijkste zijrivier van de Semois, langs de Semois zelf te Chiny, met de eerste wilde uitzichtpunten over de Semois en met grotere hoogteverschillen op de route. Voornamelijk door bos.
* Km 69 - 89: We duiken weer even de Gaume in of lopen op de grens tussen Gaume en Ardennen. Onderweg enkele van de de mooiste Gaumedorpen met name Martué en Chassepierre. Een afwisselend landschap waarbij we ook langs Florenville lopen, gelegen op de meest noordelijke cuesta van de Gaume.
* Km 89 - 148: We trekken voorbij Sainte-Cécile definitief de Ardennen in en volgen naar Bouillon een brede Semois. Het pad loopt vaak langs of boven de vele meanders die de rivier door het leisteengebergte vormt met onderweg spectaculaire uitzichtpunten. Soms langere tijd rustig golvend wandelen, soms een klim met 100 à 150 meter hoogteverschil. Heerlijk wandelen.
* Km 148 - 190: Tussen Bouillon en de Franse grens loopt het wildste deel van GR 16 Semois. Je krijgt amper tijd om naar adem te happen, want de Semois loopt hier diep ingesneden en GR 16 zoekt constant de afwisseling op tussen de vallei en en de bovenste valleirand, met hoogteverschillen die tot 200 meter oplopen. Uiteraard veel uitzichtpunten onderweg met ondermeer de fameuze belvédère van Botassart maar het opvallendst is misschien wel de klim via ladders even voor Rochehaut. De Semoisvallei zelf wordt soms wat ontsierd door caravanparken.
* Km 190 - 209: De hoogteverschillen blijven even groot maar opvallend is dat de Franse zijde van de Semoy helemaal niet zo toeristisch is ontwikkeld. Hoogtepunt van dit deel zijn de laatste 10 km die langs de rotsformatie Roc de la Tour lopen en cornichepaden volgen die uitkijken over de valleien van Semoy en Maas. 95 % onverharde paden!
GR 16
Semois van bron tot monding (209 km)