> De titel GR 131 'Krekengebied - IJzer' is wat misleidend. De wandelroute vertrekt wel in de omgeving van de kreken in het grensgebied met Nederland, maar eigenlijk passeer je geen enkele kreek. We vermelden de regio's waardoor GR 131 loopt even kort, meer details vind je in de etappeverslagen.

praktijk zien we over de jaren heen een verwatering van dit nummersysteem. In principe is dus bvb GR 128 een

> Begin jaren '80 zijn de grenzen van Vlaanderen al 'afgebakend' met een witrood pad dat grotendeels de landsgrens of taalgrens van Vlaanderen volgt: GR5A, Vlaanderen linkend met de beroemde GR 5 naar de Azurenkust. De vereniging voor langeafstandswandelen in Vlaanderen is in de tweede helft van de jaren '80 bijzonder op dreef met het uitbouwen van een heel net dat ook het 'onontgonnen' binnenland van Vlaanderen moet ontsluiten. Zo wordt in 1985 GR 128 (Vlaanderenroute) uitgewerkt op het terrein, als aansluiting op de al bestaande GR 128 door

> Zo zien we in 1987 de geboorte van een nieuwe pad onder de naam 'GR 564 IJzer - Krekengebied'. Het nummer van deze GR, die het onderwerp uitmaakt van dit wandelverslag, is wat vreemd. Traditioneel zit in de

> GR131 werd in 1987 gecreëerd door Grote Routepaden Vlaanderen.

Vlaanderen, waar alles maar op kon. De provincie werd vooral gedicteerd door de Boerenbond met de politieke partij CD&V als vazal. Van alle kanten lijken nu toch ook andere belangengroepen een luisterend oor te vinden. Voor de bescherming van natuur en landschap is dat in de eerste plaats Natuurpunt en een aantal drukkingsgroepen. Ons kent ons in West-Vlaanderen en met het aantreden van de Torhoutse Hilde Crevits in de Vlaamse regering (bevoegd voor ondermeer natuur en leefmilieu) zien we dat voor de hele regio waar GR 131 doorloopt geld wordt vrijgemaakt. Die projecten hebben vaak als gemeenschappelijk doel om terug een meer gevarieerd en zuiverder landschap te creëren, daarbij rekening houdend met de belangen van niet enkel boeren.
> OK, dat waren even wat negatieve punten die ik er even door moest sleuren, maar al bij al blijven er tijdens deze tocht toch ook heel wat boeiende landschapsaspecten te ontdekken. Op de volgende pagina krijg je heel wat praktische tips mee over GR 131 waarna we de tochtervaringen in 4 etappes beschrijven.

> Tot slot nog het volgende over deze route. Toen ik over GR 131 liep in de maand april hing zowat de hele tijd de geur van beer en stront in de lucht. De boeren slaan in de lente blijkbaar massaal aan het gieren. Zowat de hele dag was het lopen in drollenstank, de passages door bos vormden letterlijk een korte verademing tegen de beerlucht. Als afwisseling van de giergeur krijg je af en toe wind toegewaaid die uit een stinkende varkensvetmesterij komt. West-Vlaanderen heeft een aandeel van zowat 53 % in de hele Vlaamse varkenskweek en dat zal je neus geweten hebben op het einde van je tocht! Het verschil tussen 'boer' en 'beer' is in West-Vlaanderen duidelijk maar één letter. Het Meetjesland en Brugse Ommeland lijken wel de septische put van Vlaanderen. In de IJzervlakte, waar er striktere milieuregels van kracht zijn ontbreekt de geur grotendeels.

> Een ander negatief aspect van wandelen in West-Vlaanderen zijn de talrijke voorbeelden van landschapsverkwanseling omwille van economisch belang. Beste voorbeeld is natuurlijk de Vlaamse kust, volgebouwd met lelijke appartementsblokken langs de waterlijn en villa's in de duinstroken. Ook langs GR 131 kom je enkele juweeltjes tegen van West-Vlaamse 'ondernemingszin': De verkaveling midden de bossen van Bulskampveld, het asfalteren van een unieke kasseiweg, de dreiging om het Schipdonkkanaal voor containerschepen te verbreden, het half wegploegen van trage wegen... Niet zo verwonderlijk dat de variëteit aan wilde planten langs de route eerder arm is. Enkel in beschermde 'pockets' zoals het Wijnendalebos krijg je een natuurlijke variatie aan flora te zien. West-Vlaanderen is al lange tijd een beetje de Wild West van

Frans-Vlaanderen. Terwijl deze route oost - west door Vlaanderen loopt komt er amper een jaar later een noord - zuidverbinding door Vlaanderen als GR 129 (Brugge - Dinant). Er is dan nog genoeg ruimte in West-Vlaanderen vrij om nog een oost - west doorsteker te realiseren, parallel met GR 5A en GR128.

nummering van GR-paden een zekere logica, gebaseerd op het Franse systeem van 10 hoofdpaden met nummers 1 tot 10, waarvan aftakkende paden een tweecijfernummer krijgen en daarvan aftakkende paden een driecijfernummer. Dat is dus de theorie. In de

aftakking van GR 12 dat op zijn beurt aftakt van GR 1. In Noord-Frankrijk is de

> In vergelijking met het oorspronkelijke routeverloop uit 1987 zien we in de gids uit 1992 maar één belangrijke wijziging: Het eerste deel van de route liep van de Nederlandse grens in zuidelijke richting ten oosten van Maldegem, terwijl sinds 1992 GR 131 westelijk van de stad Maldegem loopt. Reden voor deze oostelijke passage is de aanwezigheid daar van de jeugdherberg van Maldegem. Die jeugdherberg is er nog steeds, maar is nu verbonden met een variante aanlooproute vanaf het westelijk lopend hoofdtraject. Grote Routepaden Vlaanderen is ontstaan uit de werking van de Vlaamse Jeugdhergcentrale, niet zo verwonderlijk dus dat jeugdherbergen aanvankelijk zo sterk mogelijk werden geïntegreerd in het trajectverloop.
> Ondertussen is de topografische gids echter nogal wat verouderd, haast onvermijdelijk na bijna 20 jaren. Zo zijn er ondertussen ook enkele aanzienlijke trajectwijzigingen gebeurd, wat de totaalafstand van de route trouwens van 101 km op zowat 108 km bracht. Ik ben er zeker dat men bij Grote Routepaden niks liever doet dan eens een update versie over de GR 131-gids uit te brengen, alleen lijkt de vraag en interesse voor GR 131 veel te laag. Er komt dus in de nabije toekomst geen nieuwe versie van de gids.
> GR 131 is zeker niet de meest spannende wandelroute in Vlaanderen, laat staan België, maar misschien leer je uit dit wandelverslag wel dat er in dit landschap van open velden en domeinbossen vaak ook een boeiende geschiedenis verscholen zit. Je kan deze wandelroute gerust wat bekijken als een 'underdog', gelegen tussen de bekendere GR 5A en de Vlaanderenroute.

> Update 1 januari 2011. In 2011 wordt een belangrijk vervolg gebreid aan de geschiedenis van dit pad. GR 130 wordt GR 131, een gevolg van het feit dat een ander GR-pad, GR IJzer, door de Fransen het nummer 130 krijgt. Hierdoor schuift de Vlaamse GR 130 ook één nummer op: GR 131 Krekengebied - Ieperboog. Bovendien komt er een belangrijke trajectverandering in 2011. Westelijk loopt de wandelroute niet langer door tot Stavele maar ze splitst al af aan de IJzer bij de Knokkebrug om daar zuidelijk te lopen richting Ieper om dan aan te sluiten bij GR 128 bij natuurgebied Palingbeek. De topogids uit 1992 zal na bijna 20 jaar uit de handel worden genomen. Dit verslag is aangepast aan de nieuwe nummering maar nog niet aan het toekomstige traject.

nummering van GR 12X-paden in de jaren '80 al zowat volledig opgebruikt, van GR 120 tot 128. Er blijft nog net 129 over, gereserveerd voor het pad Brugge - Dinant. De nieuwe route IJzer - Krekengebied krijgt 564, een nummer dat aansluit op de eerste paden die door Grote Routepaden Vlaanderen werden gerealiseerd in de Kempen: GR 561 en GR 562. Er lijkt bij het ontstaan van Grote Routepaden Vlaanderen in 1977 blijkbaar een soort afspraak te zijn gemaakt met de Walen om in Wallonië te nummeren met 57X en voor de eerste nieuwe paden in Vlaanderen 56X-nummers te gebruiken. Aangezien de 12X-combinaties waren opgebruikt kreeg de IJzer-Krekenroute dan maar de naam GR 564. Dat heeft maar een paar jaren geduurd. Op een overzichtskaart van het Vlaamse GR-net zien we in 1990 voor het eerst GR 130 verschijnen. Er werd dus uiteindelijk gekozen om simpelweg door te nummeren op 129. Geen verband met GR 13 echter, dit pad loopt in de Morvan (Midden-Frankrijk). Op het Spaanse eiland La Palma loopt trouwens ook een GR 130. Nr 564 werd een paar jaren later weer opgepikt voor het pad Kempen - Condroz.
> Hoewel GR 130 al 5 jaar op het terrein was gerealiseerd verschijnt de topografische gids pas in 1992. Het is niet ongewoon, eerder de regel voor Grote Routepaden om pas een gids uit te geven van een nieuwe route jaren nadat ze al op het terrein was gemarkeerd. Het Streek-GR-programma volgt eenzelfde parcours. Dat late verschijnen van een topografische gids heeft wellicht enerzijds te maken met het feit dat erg secuur wordt gewerkt bij de samenstelling van zo'n

> De start- en aankomstplaats van GR 131 (nabij Strobruggge en te Stavele) heeft uiteraard te maken met aansluiting op de oudere wandelroute GR 5A. Even leek het erop in 2005 dat GR 131 een verlenging kreeg in Frankrijk langs de IJzer. Dat project is echter een eigen leven gaan leiden en werd in 2007 officieel voorgesteld als GR IJzer

wandelgids en anderzijds met het financiële kostenplaatje van zo'n publicatie in eigen beheer. Het duurt gewoonlijk wat om het nodige geld hiervoor te verzamelen, vaak wordt hiervoor ook gezocht naar sponsors (vaak provinciale of toeristische overheden of een Europees fonds).
> De gids beschrijft het pad in één richting: Van oost naar west, de richting die we in dit wandelverslag ook volgen, maar de markering van het pad is wel in beide richtingen gebeurd. De uitgifte van de topografische gids in 1992 vormde ook de afronding van de realisatie van GR 131.

> Het eerste deel van de tocht loopt door het Meetjesland, deel van de provincie Oost-Vlaanderen. Maldegem ligt midden dit gebied. Vlak landschap van wei en veld domineren. Typisch zijn ook de talrijke dreven, landwegjes afgelijnd met overwegend populier of wilg en soms eik of beuk.

> Verderop kom je in de buurt van Bulskampveld in het Houtland, het meest bosrijke deel van de provincie West-Vlaanderen, hoewel ook hier wei en veld domineren. Nogal wat van de schaarse bossen van West-Vlaanderen liggen in het

> Voorbij een laatste bos (Koekelare) kom je in de wijdse vlakten van de IJzervallei. Hier domineert polderland en nat weiland, de rivier IJzer heeft er een centrale afwateringsfunctie. In Diksmuide herinnert de piekende IJzertoren aan oorlogsgruwel in de IJzervlakte uit Wereldoorlog I en in Vladslo laat het Duitse soldatenkerkhof je om dezelfde reden even stilstaan. De IJzer vormt eveneens de gids voor het laatste deel van de tocht die eindigt in Stavele.

Houtland, waarvan Torhout een beetje de 'hoofdstad' is. GR 131 loodst je er graag door, het zijn veeleer lappen overgebleven bos die niet sneuvelden voor landbouwontginning of verkaveling, zoals Bulskampveld, Groenhove, Wijnendale en Koekelare. Reden van hun ‘overleven’ is divers: Jachtdomein van oude landadel of te arme grondkwaliteit voor de kweek van gewassen.

> Toeristisch wordt de regio ook ingedeeld in Meetjesland, Brugse Ommeland en Westhoek.