Center Parcs :
> Begin jaren '80 van vorige eeuw waren de verblijfsparken van het Nederlandse Sporthuis Centrum echt een revolutionair vakantieconcept. Comfortabele familiehuisjes verstopt in veel groen en met allerlei indoorrecreatiemogelijkheden. Paradepaardje is een overdekt 'subtropisch zwemparadijs'. Erg vernieuwend voor die tijd, je hoefde geen vliegtuigticket meer te kopen naar de zon, de tropen werden gewoon naar hier gebracht was het idee. Wisselvallig weer kon een thuisvakantie niet meer verknallen. In tegenstelling tot een klassiek verblijfspark hadden de parken van Sporthuis Centrum een bezettingsgraad van bijna 100 % het hele jaar door. Sporthuis Centrum bouwde zijn eerste Limburgse park in 1981, 'Erperheide' in Peer, gevolgd in 1987 met 'Vossemeren', in de buurt van Hasselt. De naam 'Sporthuis Centrum' verdwijnt voor het meer internationaal klinkende 'Center Parcs' rond die tijd en het bedrijf wordt in 1989 verkocht aan het Britse Scottish & Newcastle.
> Center parcs wil verder uitbreiden in Limburg en laat rond 1990 zijn oog vallen op de Mechelse Heide. De mijnstreek is op dat moment een economisch kerkhof na de sluiting van de laatste steenkoolmijn en het plan van Center Parcs komt dan ook als een Godsgeschenk. Gelukkig is men in Limburg realistisch genoeg om een bouwvergunning in één van de meest waardevolle landschappen van Limburg, de Mechelse Heide, af te wijzen. Alternatief wordt het terrilgebied van Eisden / Lanklaar voorgesteld. Center Parcs stemt toe, de grindboer moet zijn uitgraving stopzetten en grond verkopen van de Vlaamse overheid. Het gewestplan wordt snel gewijzigd om verblijfsrecreatie mogelijk te maken en de grond wordt eigendom van Center Parcs (Scottish & Newcastle). (het omheinde gebied in zwarte stippellijn op het kaartje hieronder)

> In 1995 krijgt Center Parcs een bouwvergunning voor 700 cottages. Funderingen voor de eerste units worden gelegd, de 3 terrils worden gestabiliseerd en ingezaaid (met Europese steun) en wandelpaden worden aangelegd. Plots blaast Center Parcs het project af. De reden is wat onduidelijk maar aan de basis van die beslissing liggen wellicht verschillende redenen. Marktverzadiging is er daar één van. Bovendien is het innoverende concept van Center Parc na 15 jaren toe aan herprofilering en bijsturing en dan is er nog de groeiende concurrentie van goedkope vliegtuigreizen naar al even goedkope vakantielanden (met name Turkije). Terug naar af dus.
> Het recreatiedomein Maasvallei ligt ter beschikking voor een nieuwe investeerder. Af en toe duikt één of ander spectaculair project op, zoals de aanleg op een terril van een indoorskipiste (is verhuisd naar een Nederlandse terril) maar ondertussen ligt het gebied er 10 jaren grotendeels ongemoeid bij. De terreinen zijn toegankelijk voor zachte recreatie. Met name wandelen, mountainbiken, survival en teambuilding is er mogelijk. Een vereniging heeft er ook een klimmuur en een andere club heeft er een mountainbikeparcours uitgebouwd. Dat dus allemaal in afwachting van...

Teema International :
> In 2005 dan laat de Nederlandse bouwpromotor Teema International zijn oog vallen op het gebied. Ze willen er op 250 hectaren een luxueus vakantiedorp optrekken + een vijfsterrenhotel + paalwoningen op het water + luxevilla's in de terrilhellingen. Lokale en provinciale overheden hebben groen licht gegeven voor dit ambitieuse project maar de administratieve molen maalt traag. Allerlei bredere ruimtelijke plannen en rapporten werden ontwikkeld en in september 2009 dreigde nogmaals 2 jaren vertraging. De Raad van State had immers fouten ontdekt bij de omzetting in het gewestplan (uit 1985!) van industriegebied naar verblijfsrecreatiegebied. Vlaams minister Muyters is zich met deze zaak gaan bemoeien en in december al werd dit euvel verholpen. In 2011 of 2012 zou na talloze malen uitstel Teema International dus moeten kunnen bouwen.
> Er zijn ondertussen alweer 7 jaren versteken sinds Teema zijn plannen ontvouwde. Eigenaar Scottish & Newcastle heeft het domein ondertussen verkocht aan Teema. Gebaseerd op de geschiedenis van de afgelopen 20 jaren is het helemaal niet uitgesloten dat er nog kinken in de kabel komen. Ondertussen kan er wel leuk worden gewandeld hier.
> Wat is Teema International allemaal van plan? (Zie op het kaartje hierboven de ingetekende roodbruine vlek).
* Het meest noordelijke deel, nu bos, wordt volledig verkaveld met 600 vakantiewoningen rond en op waterplassen.
* In de grote grindplas ten noordoosten van de dubbelterril komen 100 paalvilla's.
* In de westelijke helling van de lange terril worden 50 luxevilla's gebouwd.
* Tussen de lange terril en het te verkavelen bos wordt een vijfsterrenhotel met 150 kamers opgetrokken, dat zal worden uitgebaat door de Sandtongroep.

> Het totaalconcept krijgt de naam 'Prana Resort' en richt zich op een internationaal (en ongetwijfeld kapitaalkrachtig) publiek. Teema maakt zich sterk dat het project zeer ecologisch is en dat er honderden jobs komen. Hopelijk gaan de lokale beleidsmakers ook niet té veel aan het dromen bij de plannen van Teema, uiteindelijk is het nog steeds een bouwpromotor en als het van Teema alleen afhing dan zouden ze de dubbelterril ook helemaal verkwanselen met vekavelingen. Verder blijft de vraag wat Teema van plan is met die honderden vakantiewoningen, gaan ze die nadien verkopen en ontstaat hier dan een woonwijk? Link: Promoflyer van Teema over het project Prana Resort met een kaartje waarop de voorziene inplantingen van de woningen.

zinkprodukten kon de lijn openhouden voor goederenvervoer, tot men overging tot definitieve sluiting van het deel As – Maaseik. Het eerste stukje van deze etappe over de lange afstandswandeling zal over deze - sinds 1988 tot fiets-en wandelpad omgevormde – spoorlijn lopen.

> Dit is geen natuurreservaat maar een recreatiedomein zonder dat het als dusdanig wordt gepromoot. Het gebied is volledig omrasterd. Om de enige officiële toegang te bereiken: Rij via Eisden naar het shopping center 'Maasmechelen Village'. Bij de Zuid-Willemsvaart rij je nog iets verder noordelijk om na een electriciteitscentrale dadelijk links af te slaan. Volg de borden 'Recreatiedomein Maasvallei'. Rij vervolgens niet het industriepark helemaal door maar vervolg rechtdoor over een half verharde puttenweg tot aan de domeinpoort. Het officiële adres is Hoeveweg 59, Dilsen-Stokkem. Het is ook mogelijk om via de N75 en het industriegebied van Lanklaar het recreatiedomein Maasvallei te bereiken. Bij de domeinpoort is wat parkeerplaats.
> Vanuit het Nationaal Park of vanaf de lange afstandswandeling door het Nationaal Park is het domein NIET toegankelijk door de afrastering, tenminste, officieel is dat niet zo.
> Je betaalt aan de ingangspoort 1 € aan de parkwachter (2,5 € voor mountainbikers). In principe is die wachter er tussen 10u en 17 u, tot 18u30 's zomers. Het is niet meer mogelijk om het domein te betreden als de parkwachter er (nog) niet is. De parkwachter kan je ook info verschaffen over de verschillende wandelmogelijkheden. Binnen het domein wandel je vrij of je kan één van de uitgepijlde wandelingen volgen (zie verder in dit verslag). Zwemmen is verboden. In het domein lopen ook een 20-tal Schotse runderen rond.
> Binnen de afrastering van het recreatiedomein Maasvallei zijn er momenteel geen toeristische faciliteiten zoals een café, breng dus je drank en eten mee. De parkwachter kan je bij erg dorstig weer eventueel een blikje drank uit de hand verkopen. Draag al je afval weer buiten het domein.

De dubbelterril of tweelingterril : Gelegen centraal links op de foto en omgeven voor 2/3de door water. 2 kort bij elkaar gelegen terrils waarvan één hellingzijde in elkaar overloopt als bij een Siamese tweeling. Beide liggen op het grondgebied van Lanklaar (Dilsen-Stokkem). De erg groene begroeiing is er gekomen na stevige menselijke tussenkomst. De aanvankelijk monotone groei van pionierbomen als vliegden en berk op de minder steile stukken werd aangevuld met de inzaaiing en aanplanting van struiken en bomen in de jaren '90. Bedoeling was om met de komst van Center Parcs de industriële aanblik van de zwarte steenhopen om te vormen tot groene bergen. Dat is aardig geslaagd. Ondertussen heeft zich op vele plaatsen al een kruidlaag gevormd waardoor een heel bijzondere plantengroei is ontstaan. Op de warme zuidkant van de terrilhelling vind je bijvoorbeeld planten die eerder typisch zijn voor zuiderse streken, zoals wilde tijm. Ik heb op de hellingen ook reeën gezien. Van de basis van deze terrils zijn verscheidene paden voor wandelaars en wel zeer sportieve mountainbikers aangelegd die je naar de top brengen. Het uitzicht vanop beide toppen is fantastisch. De dubbelterril zal waarschijnlijk bewaard worden als natuurgebied met toegang voor zachte recreatie.

'Mijnkathedraal' Eisden-tuinwijk.
> De stoere kerk van Eisden-Tuinwijk heeft als patroonheilige St Barbara, patrones van de mijnwerkers. De gotische toren ziet er middeleeuws uit, dat komt omdat de Ukkelse architect Auguste Vanden Nieuwenborgh de kerk van Lissewege als voorbeeld nam. Ze werd van 1934 tot 1936 gebouwd voor de mijnwerkers op kosten van de mijnmaatschappij Limburg-Maas, die duidelijk een prestigieus kerkgebouw voor ogen had. Niet zo verwonderlijk dus dat er tegenwoordig nogal wordt naar verwezen als 'de mijnkathedraal' van Eisden omwille van die monumentale uitstraling. De muren zijn opgetrokken met Maaslandse baksteen. Binnenin is het interieur eerder sober, behalve dan de waardevolle glasramen. Het gebouw heeft ondertussen een beschermde status gekregen.

De lange terril : Gelegen aan de oostelijke rand van de grote waterplas. De gemeentegrens tussen Dilsen Stokkem en Eisden (Maasmechelen) loopt van west naar oost dwars over deze terril. Aan de waterkant loopt een asfaltweg in haarspeldbochten naar de westelijke top van de terril. Enkel deze westelijke zijde is toegankelijk via het recreatiedomein Maasvallei. Bovenaan ook hier weer een schitterend zicht over het water, de bossen en de andere terrils. Vlakbij rijst de 'mijnkathedraal' op uit het groen bij de Eisdense mijncité. Niet veel verder piekt een ander religieus symbool op, de 'potloodminaret' van de plaatselijke moskee. Verderweg kan je ook de schachtbokken en en enkele gebouwen van de voormalige mijn van Eisden zien. Daar komt in de toekomst de hoofdpoort tot het Nationaal Park Hoge Kempen. Verdere horizonpunten zijn ondermeer de Sint-Pietersberg nabij Maastricht. Dit uitzichtpunt zal zeer waarschijnlijk niet meer toegankelijk zijn als de bouwplannen van Teema International doorgaan. De andere 2/3de van de terril is eigendom van de NV Mijnen en momenteel niet toegankelijk vanuit het recreatiedomein.

DE CONDITIEROUTE (donkergroen) - 5 km. Deze mountainbike-, wandel-en looproute is ideaal voor hen die niet veel tijd hebben en toch in een prachtig fauna en flora landschap aan hun conditie willen werken. Deze route is kort maar krachtig! U passeert eerst langs het ven en vervolgens wordt u de grote terril opgestuurd. Als goede jogger moet u rekenen op 35 à 40 minuten.
DE RELAXROUTE (geel) - 7 km.
Deze 7 km lange wandel-, fiets- of mountainbike route is precies wat de naam weergeeft. Een volledig vlakke route doorheen het hele domein van de Maasvallei. U passeert eerst door het bos en daarna langs de dubbele terril, rondom het meer. Tot slot langs het moeras en de grote terril, tot u weer uitkomt waar u begonnen bent.
DE ARENDSROUTE (bruin) - 9 km.
Deze fiets-en wandelroute is 9 km lang en is de moeite waard om met het hele gezin op een gezonde, rustige manier aan recreatie te doen in een prachtig natuurdecor. Buizerds, reeën en fazanten zijn maar enkele van de aanwezige bewoners van de Maasvallei. Reken op ongeveer 1 uur fietsplezier.
DE VOSSENROUTE (lichtgroen) - 11 km.
Deze mountainbike-en wandelroute is een echte aanrader voor hen die hun sportieve grenzen in een prachtig decor willen verleggen! U passeert langs het bos, over de terril, langs de grote plas en door het moeras. De route is 11 km lang en staat voor goed geoefende mountainbikers garant voor ongeveer 1 uur mountainbiken op een hoog conditioneel en technisch niveau.
DE BERGROUTE (donkerblauw) - 12 km.
Deze wandelroute leidt u doorheen alle mooie plaatsen die de Maasvallei rijk is. U beklimt eerst de grootste mijnterril waar u een adembenemend zicht heeft over heel de regio. Vervolgens wandelt u door de heide en slingert dit pad verder langs een 10-tal poeltjes. Deze natuurdocumentaire wordt verder gezet rond de immense plas en passeert het oude verdeelcentrum van de mijnen waardoor de terrils zijn ontstaan. Dan volgt de dubbele terril, een klim van net geen kilometer. Deze bergroute eindigt met een magnifieke tocht door het bos. Goed getrainde wandelaars moeten rekenen op een tocht van 3,5 tot 4 uur.
DE DODENTOCHTROUTE (rood) - 13,5 km.
Deze route is met haar 13,5 km niet alleen de langste maar ook de zwaarste route van de zes. Enkel zeer goed getrainde mountainbikers zullen deze route kunnen verteren. Conditie is belangrijk, maar stuurvaardigheid en controle over de mountainbike zijn nog belangrijker. Als de vossenroute voor u een fluitje van een cent is, probeer dan deze dodentocht maar eens! Ook deze route passeert langs alle mooie plaatjes die de Maasvallei rijk is. Als u tenminste nog adem over heeft om er naar te kijken. Reken op 2 uur mountainbiken op een zeer hoog niveau.

Masterplan :
> Het bouwproject 'Prana Resort' in het recreatiedomein Maasvallei kadert in een breder visieplan van de provincie om ook het gebied ten oosten ervan (dat nu niet toegankelijk is vanuit het recreatiedomein) helemaal te wijzigen. (Kijk even op het kaartje naar de gele lijn die de gemeentegrens tussen Dilsen-Stokkem en Maasmechelen markeert.) Ruw bekeken kan worden gesteld dat het grondgebied van Lanklaar wordt bestemd voor verblijfsrecreatie en dat van Eisden voor stedelijke functies en dagtoerisme. Op die terreinen oostelijk, die grotendeels eigendom zijn van de NV Mijnen en Vulex, komt ondermeer een golfterrein, uitbreiding van de shoppingzone, meer autoparkings en allerlei outdoorattracties, genre speeltuin.
> Centraal zou van oost naar west een groene corridor moeten komen, vanaf de schachtbokken van de oude mijn (waar de hoofdpoort komt van het Nationaal Park Hoge Kempen) naar het eigenlijke Nationale Park dat westelijk is gelegen. Als je het zo bekijkt lijkt die groene corridor me eerder een soort navelstrengverbinding te worden die gebruik maakt van het oeverpad aan de zuidkant van de grote grindplas. Op de oostelijke kant van de lange terril plant men wel een uitzichtpunt en wellicht blijft de dubbelterril onaangeraakt. Externe link: Masterplan + bijlagen.

> De gronden waar zich nu het recreatiedomein bevindt werden begin 20ste eeuw aangekocht door de Eisdense steenkoolmijn om er mijnsteenafval te dumpen. Zo kwamen hier terrils. Er zijn er vier, ze hebben een hoogte tot 110 meter:

De rode terril: Gelegen linksonder op de kaart. Dit is de oudste terril en de enige die volledig op het grondgebied van Eisden (Maasmechelen) is gelegen. De samenstelling van deze terril verschilt van de andere in die zin dat hij nog veel meer steenkoolresidu bevat dan de andere terrils, doordat in de periode van de opbouw van deze terril het scheidingsproces tussen bruikbare steenkool en afvalsteen nog niet zo was verfijnd. Die hogere aanwezigheid van steenkool in de terril had trouwens nog een vreemd gevolg: In de terril is een proces van zelfontbranding ontstaan, waarbij de temperatuur diep in de terril tot honderden graden kon oplopen. De rode terril werd vroeger wel eens 'de Vesuvius van Eisden genoemd', omwille van de smeulende dampen die vooral bij koud, vochtig weer zichtbaar waren. Over hoe zo'n proces van zelfontbranding ontstaat en zich ontwikkelt is niet veel geweten maar het is geen uniek verschijnsel. In de Waalse steenkoolbekkens zijn verscheidene terrils bekend waar dit proces van zelfontbranding nog steeds niet is uitgedoofd. Verbranding in de terril heeft de morfologische structuur ervan ook grondig veranderd. De schist is er rood door geworden. De terril wordt momenteel afgegraven. De rode schist wordt na vermaling ondermeer gebruikt voor de aanleg van gravel op tennisvelden. De zwarte grondstoffen zijn eerder arm van kwaliteit en samenstelling en dienen dan ook niet voor hoogwaardige toepassingen. Hoewel de rode terril binnen de grenzen van het Nationaal Park Hoge Kempen ligt is hij niet te bezoeken omwille van deze ontginning. Het is wel de bedoeling dat dit deel op termijn toegankelijk wordt voor wandelaars.

Waterplassen : Deze zijn het gevolg van grindontginning door de NV Maasland Groefuitbating (van de groep Machiels) die de grond had opgekocht van de mijnmaatschappij. Hoewel er reeds sinds 1970 toelating was voor grindontginning is dit bedrijf hier jarenlang illegaal aan het werk geweest. Uiteindelijk heeft de Vlaamse overheid het dossier geregulariseerd in 1992. In 1995 joeg men dan de grindboer weg van de oude mijnterreinen door de gronden uit te kopen en deze door te verkopen aan Center Parcs voor de bouw van een bungalowpark. De oevers van de grindputten werden met dat vooruitzicht voor recreatie aangepast, maar het bungalowpark kwam er niet. De plas lokt ondertussen nogal wat divers vogelleven en de begroeiing rond de kreken zijn broedplaatsen voor een aantal soorten. Het is verboden om in de waters te zwemmen. Watersporten met een zacht karakter, zoals kajakken, zijn wel toegelaten onder bepaalde voorwaarden.

> Voorlopig is het dus nog even mogelijk om van van deze merkwaardige omgeving te genieten zonder overal bebouwing te zien. Er lopen door het recreatiegebied een aantal uitgepijlde wandelroutes voor wandelaars en mountainbikers. Ik zou maar meteen voor de langste tocht gaan, de zgn 'dodentochtroute'. Die brengt je oa boven op 3 terrils. De moeilijkheidsgraad is helemaal niet zo hoog dan de tekst hieronder doet vermoeden, voor mountainbikers daarentegen is de beklimming van zo'n terril best wel uitdagend. Je kan natuurlijk ook zelf je eigen traject volgen. Verloren lopen is moeilijk met de terrils als oriëntatiepunten, en de afrastering houdt je zowieso binnen het terrein.

> Elke wandeling heeft een eigen pijlkleur. Hieronder de letterlijke tekst die bij de uitgepijlde wandelingen hoort, je kan die info eventueel afprinten. Hou rekening met het feit dat eens de bouwwerken beginnen deze wandeltrajecten niet meer toegankelijk zullen zijn en dat netwerkje van paden definitief zal worden opgeheven.

> Weinig plaatsen in Vlaanderen waar je nog een onvervalste aha-erlebnis ervaren kan. Hier is er zo'n plek, mind-blowing biezonder!
> Aangrenzend bij het Nationaal Park Hoge Kempen ligt hier op de grens van de gemeenten Maasmechelen en Dilsen-Stokkem, één van de merkwaardigste landschappen van Vlaanderen: Bergen, meren, bossen, moerassen en kreken dompelen je plots onder in een omgeving die eerder Scandinavisch lijkt dan Vlaams. Vergis je echter niet: De natuur is hier volledig man-made geboetseerd: De bergen zijn oude mijnterrils en de meren en kreken zijn overgebleven plassen van grindontginning. Op deze pagina doen we het verhaal van dit toch wel zeer speciaal gebied uit de doeken.
> In tegenstelling tot het Nationaal Park is 'Klein-Scandinavië' volledig omheind met een afrastering. Dit is dan ook een privé-domein, maar het is wél mogelijk om er te wandelen. Is je interesse gewekt om hier op verkenning te gaan, stel het niet uit maar ga morgen. Wellicht wordt in de loop van 2011 of 2012 klein-Scandinavië afgesloten om er een gigantisch verblijfspark te bouwen. Daarom ga je best nu, eens de camions en bouwkranen het domein binnen rollen is het hier gedaan met wandelen en zal het landschap (alweer) een grondige verandering ondergaan.
> Van zodra we nieuws hebben dat klein-Scandinavië niet langer toegankelijk is plaatsen we hier een update-bericht.