Startpagina > Wandelen > Sentiers d'Art
> Toegegeven, met enkel de wandelkaart van Sentiers d'Art, was ik wat mager uitgerust om deze nieuwe wandelroute af te wandelen. Ik had eigenlijk ook een GPS mee moeten dragen om zonder veel zoeken te vorderen door de rustige Condroz-landschappen. Sinds 2018 is er wel bewegwijzering aangebracht en is dat probleem dus grotendeels verholpen. Maar goed, deze etappe, die ik al in 2017 wandelde, is ook weer niet zo lang, ik heb dus de tijd om onderweg wat verloren te lopen...
> Mijn startplaats ligt bij de kerk van het dorpje Sorée, vrij vlot bereikbaar per TEC-bus vanuit Ciney, aangezien het dorp ook in de buurt van de snelle verkeersweg naar Andenne ligt. Wat opvalt aan de huizenbouw in Sorée is de geelachtige bouwsteen van de huizen, verschillend van de harde grijze steen of kalksteen die het karakter domineert van de meeste Condroz-dorpen. De geelachtige kleur van de steen duidt op een samenstelling van fijn zand met klei, ongetwijfeld afkomstig ergens uit een steengroeve in de streek hier.
> Rond de kerk zien we meteen al een eerste Land'Art-kunstwerk: op het oude, verlaten maar sfeervolle kerkhof van Sorée, heeft de Indische kunstenares Shilpa Joglekar in 2017 een 'termietenhoop' als refuge gebouwd, 'Valmik, the anthill'. Gezien de vergankelijkheid van het bouwmateriaal is deze schuilhut van leem, stro en hout misschien al weer verdwenen op het moment dat je er langs komt.
> Wie nog even een verpozing wil vooraleer de wandelbenen op aktief te zetten, vindt een rustbank in het speelparkje vlakbij. Zelf zet ik er nu goed de stappas in. We draaien de rug naar het portaal van de neo-romaanse Sint-Martinuskerk van Sorée en stappen door de Rue de la Croisette. In een vrij rechte lijn gaat het steeds rechtdoor naar de vrij drukke verkeersweg N921, die Andenne verbindt met Ciney.
> Op die verkeersweg is rechts een bakkerij maar "Les Sentiers d'Art" kruist enkel maar de N921, tesamen met de witrode tekens van GR 575/576. Wat verder houden we rechtsvoor aan, we zijn nu in de Rue du Couvent, de naam verwijst naar het voormalige nonnenklooster van Sorée, ons volgende doel, dat we na verre uitzichten over de Condroz wat later bereiken.
Voormalig convent Sorée
> Het is de dynamische abt van de abdij van Orval, de Gentse Marie-Albert van der Cruyssen, die in de jaren '30 van vorige eeuw aan de basis ligt van de stichting van een klooster en orde hier. Niet zo verwonderlijk dus dat de bouwplannen getekend werden door dezelfde architect die ook de huidige gebouwen van Orval uittekende en die voor die tijd echt revolutionair waren in religieuze middens. Oorspronkelijk stond er op deze locatie een 19de eeuws kasteeltje. De nieuwe congregatie van jonge zusters "Bernardines Réparatrices" installeert zich in de modernistische gebouwen in Sorée in 1934. Ze leven er de cisterciënzerregels na. Er komt ook nog een bijhuis in Namen.
> In 1961 verhuist de congregatie dan volledig naar het kasteel van Brialmont, nadat één van de zusters dat domein heeft geërfd. Ze zijn in Brialmont nog steeds aanwezig. Sinds 1983 is het convent niet langer een religieus gebouw. De zusters verkochten hun convent en het hele domein van 5 ha aan een vzw die projecten ontwikkelde rond tewerkstelling en integratie voor gehandicapten. Daarvan is tot vandaag enkel een vzw overgebleven voor opleidingen die met lederbewerking hebben te maken. Ze gebruiken maar een klein deel van de gebouwen.
> Het grootste deel van het domein van Francesse werd weer verkocht in 1991. Een groep verenigde particulieren kocht alles en maakte vooral veel fantastische plannen zonder iets te realiseren. Door de leegstand trad enig verval in. De gebouwen veranderden uiteindelijk nogmaals van eigenaar en na 2000 kwamen ze in handen van een bouwpromotor. Er werden rond 2011 22 luxe-appartementen van gemaakt.
> Voorbij het voormalige klooster van de Soeurs de Bon Pasteur, komen we nog langs een Mariagrot, het pad is inmiddels onverhard, draait daarna rechts en daalt naar de verkeersweg N946. We moeten die verkeersweg een paar honderd meter volgen naar rechts om dan ter hoogte van een boerderij een veldweg links in te slaan. Die kruipt langzaam weer 'naar boven' door het open veld. Onderweg even over de schouder kijken voor het aardige uitzicht naar het klooster toe!
> Bij een eenzame boom staat een kunstwerk van een een Chinese kunstenaar, Wu Shixiong, 'cristal de paradis', iets met spiegelvlakken. Het dateert al uit 2006 en stond oorspronkelijk niet hier opgesteld. Tijd voor een korte pauze om rustig hier op hoogte wat van de omgeving te genieten en dan weer verder.
> We wandelen hier nu een tijdje langs een hoge muur of -omheining die tot het kasteeldomein van Gesves hoort en houden die omwalling steeds aan onze rechterzijde. Verderop krijgen we een doorkijkje richting kasteel. Wat je ziet zijn gebouwen van de 19de eeuw. Niet zo oud dus, hoewel dit kasteel nog oudere elementen heeft, met name uit de 17de eeuw en zelfs een donjon waarvan het lagere deel nog eeuwen ouder is. Het kasteel van Gesves wordt bewoond door de plaatselijke baron.
> Let even op een grappig mini-kunstwerkje van La Fête de Mai: een met legoblokjes gerepareerd stukje muur. Het werk van de Duitse kunstenaar Jan Vormann, die overal ter wereld beschadigde stukjes muur weer oplapt met legoblokjes...
> Steeds rechts aanhouden dus, langs de kasteelomheining. We steken weer de Samson over, stijgen even en draaien naar links mee met de omheining. Verder licht stijgend over deze straat met de naam 'Ry dèl Vau' en even later even opletten. Les Sentiers d'Art loopt links een onverhard pad (Route 66). Indien je in het centrum van Gesves wil zijn (superette, bushalte, toeristische dienst), dat op 300 meter ligt, dan verlaat je Les Sentiers d'Art op dit punt. Om in het centrum te komen wandel je nog 100 meter rechtdoor over de Ry dèl Vau en dan rechts via een pad dat via de achterzijde van een school en het gemeentehuis je meteen in het centrum dropt.
> Terug op Les Sentiers d'Art. We volgen nu tijdje een dalend graspad met links van ons, ergens in het lover, het Samson-beekje, 'Route 66' draagt dit pad als naam. Een heerlijk ironische vergelijking met de beroemde Amerikaanse route omdat dit pad toevallig ook 66 als nummer heeft. Route 66 is nog maar sinds enkele jaren opengesteld als doorgaand pad voor wandelaars, fietsers en ruiters. Dit werd mogelijk dankzij inspanningen van de gemeente en privé-eigenaren waarover het gedeeltelijk loopt.
> Ter hoogte van een Mariagrot zie je aan de overzijde van een meestal droge beekbedding nog een kunstwerk van het 'Fête de Mai': 'Sans refuge ou nus comme un ver' van de Fransman Patrice Liron. Het is gemaakt uit gerecupereerde eiken planken.
> Dadelijk voorbij de Mariagrot en het kunstwerk van Patrice Liron, gaan we naar rechts, de vallei van de Samson uit over de nijdig stijgende Rue de Houte. Boven nemen we niet het eerste wegje links, eerst kort linksvoor verder en dan pas links een ander wegje op. Het loopt in het verlengde uit op een graspad, dat door een collectieboomgaard loopt, aangelegd met steun van het landbouwinstituut van Gembloux.

> We nemen het prettig graspad dat rechtdoor langs de boomgaard loopt. Een eind verder maakt dit pad een brede bocht naar links, daarbij licht dalend. Op het einde scherp rechts, we dalen verder over een stenig pad, opnieuw richting vallei van de Samson. Aan onze linkerzijde een kunstwerk van Fête de Mai uit 2007 'Sur le mur j'écris vos noms' van de Belgische kunstenaars Paul Tellier en Nicole Gere. Na 10 jaren is het wat overgroeid en bemost. Een werk dat de gruwel van WO II en de Nazi-vernietingskampen lijkt te herdenken. Kort daarna aan rechterzijde 'Le mûrier', oorspronkelijk (in 2007) was een van de bomen wit geverfd, nu blijven enkel nog de rode letters in de bomen over.

> Vooraleer je weer beneden in de vallei van de Samson bent, neem je op een V-splitsing rechts een pad dat hoogte houdt en naar de voormalige industriële steengroeve Bouchat van Bizonzon loopt.
> Best wel bijzonder dat vervallen industrieel erfgoed, haast kunst dat uit verval ontstaat en beslist iets voor urbex-fotografen! Bovendien niet eens zo illegaal om de industriële site te bezoeken, aangezien hier ook gemarkeerde wandelpaden lopen, waaronder Les Sentiers d'Art. Voor veiligheid blijf je wel best op het pad. Sinds 1974 is de economische aktiviteit hier stilgevallen. Sindsdien eist de natuur weer zijn rechten op, de site is dan ook ter hoogte van de steengroeve van enig biologisch belang, met name voor hagedissen en hazelwormen op de rotsen en padden en salamanders in de meer natte delen van de mijnsite.

> Ook Sentiers d'Art loopt dus dwars door dat industrieel complex van Bizonzon en daalt via een paar trappen naar de Rue des Carrières. Je wandelt op die verkeersweg even links.
> Wat verder vind je rechts een pad over privé-grond (maar toegankelijk) dat je over de Samson voert. Daarna dadelijk nogmaals rechts een ander pad op, bij een boomzagerij links verder loopt. Volg hier goed de bewegwijzering. De route stijgt nog even door het Bois de Faya en daalt daarna in enkele kronkels weer naar de vallei van de Samson.

> Beneden kom je langs een kunstwerk van Fête de Mai, 'Mai trop Gesves' van Jerome Lagrange. Een werk uit 2011 dat je ongetwijfeld doet denken aan een van de Parijse metrostations uit de art nouveau-periode.
> We volgen nu de Samson even en bereiken een brug ter hoogte van de verkeersweg N942. Opgelet, niet het paadje nemen dat verder de Samson volgt! Dus ook niet de wandelroute die is gemarkeerd met een groene bol verder volgen. Je moet tot op de verkeerweg N942 en deze naar links kort even volgen. Neem dan aan de overzijde de straat die naar het gehucht Les Forges stijgt en neem onderweg de eerste straat links om alweer te dalen richting N942.

> Voor je echter weer bij de verkeersweg N942 komt, neem je rechts een bospad dat wat op en af parallel gaat lopen met die N942, tot je een kleine parking bereikt, waar de N942 de Samson kruist. Hier trekken we het natuurgebied Carrière d'Inzéfond binnen en het uitgestrekte Bois de Gesves over een aanvankelijk breed pad. De Samson stroomt nu aan onze linkerzijde.

> Het Bois de Gesves is een van de grotere bossen in de Condroz, zowat 400 hectaren bos. Het scheidt Gesves met Faulx-les-Tombes. De hoogteligging varieert van 170 meter in de beekvalleien tot 280 meter op de hoogste delen.
> Zo bereiken we een grote rustplaats, de 'aire de piquenique d'Inzéfond' (ook hier was vroeger een open steengroeve) met mogelijkheid om vuur te maken maar niet om er te bivakkeren en dat ondanks de grote, uitnodigende 'pelouse' ernaast!
> In dezelfde richting verder over een mooi pad. Na 50 meter een volgend kunstwerk van Les Sentiers d'Art dat in 2018 werd geplaatst. 'Arbres Poumons' van Michiel Verstraten en Shirin Azad. Het werk accentueert de rol van bomen als longen van de natuur.
> Nog iets verder langs het valleipad een plek waar al eens wild wordt gekampeerd (hoewel je toch goed het autolawaai hoort aan de overkant van de Samsonvallei en het hier dus ook niet zo rustig is). Ik neem er even een rustpauze en een kleine ijsvogelvlinder denkt er net hetzelfde over (of zit ik in zijn territorium), hij komt even later zelfs even pauzeren of poseren op mijn knie!
> De route Sentiers d'Art volgt verder het Sentier d'Inzéfonds, maar op een gegeven moment verlaten we het valleipad en de lokale wandelroutes om rechts voor een pad te kiezen dat via een droge beekvallei uit de Samsonvallei klimt. Je volgt hier ook de markeringen van een ruiterpad (oranje cirkel op witte achtergrond). We stijgen stevig de vallei uit. Het pad draait wat naar rechts en op een T-splitsing gaan we links met het ruiterpad. Dit iets bredere pad eindigt 10 minuten later op een nog bredere bosweg, waar we rechts gaan.
> Op dat punt komen we opnieuw langs een kunstwerk van La Fête de Mai. "Cathédrale de Lumière" (2018) van de Belgische Véronique Roland is een werk uit glas, cortenstaal en hout dat zowel natuurlijke bomemcathedralen als mensgebouwde kathedralen huldigt.

> Het is geen toeval dat we rond Gesves zoveel land art aantreffen. Gesves is immers de bakermat in de Condroz van deze land art-projecten. Hier begon het allemaal in 2001. In het Bois de Gesves en het gebied rondom is trouwens nog heel wat andere landschapskunst te vinden van vroegere jaren, waar we niet langs wandelen over Les Sentiers d'Art. In 2018 werden alleen al te Gesves een vijftal kunstwerken toegevoegd, in het kader van Les Sentiers d'Art maar ook voor de lokale luswandelroute van Gesves (gemarkeerd met een gele rechthoek).

> Naar rechts dus ter hoogte van de "lichtkathedraal". Deze brede bosweg loopt verderop langs het boswachtershuis en even later komen we weer bij bewoning, aan de andere zijde van Gesves. We gaan op dat punt links, 'Pré d'Amite of Damide' / 'Rue Féchaire'.
> Langs de Rue Féchaire, op de linkerzijde, passeren we langs een leuk rustplekje met rustbank en oude (nog werkende) dorpspomp. Hier werd in 2018 het kunstwerk "Chère Terre" gemaakt door de Belgische Anne Krug. Met zowel artificiële als natuurlijke materialen wil de kunstenares het verhaal vertellen van onze aardbol: dialoog in verscheidenheid maar ook verbondenheid van alle mensen met de natuur.
> We negeren enkele aftakkende straten en wandelen rechtdoor over de Rue Fechaire tot we aan de verkeersweg Faulx-les-Tombes - Gesves komen. We gaan kort links die weg op tot voorbij het verkeersbord dat waarschuwt voor overstekende herten. Rechts daar een onopvallend bospaadje op. Na zowat 300 meter komen we opnieuw aan een merkwaardig kunstwerk van La Fête de Mai.
> De Nederlandse kunstenaar Arno Arts heeft hier in 2017 een 'arbre mobile' geplaatst, een huisje op wielen dat wat op een strandcabine lijkt (of is het een 'Hollandse sleurhut'?), waaruit een kaarsrechte levende beuk oprijst via de schouw. Leuk gevonden, er zit af en toe best wat humor in die Land'Art van Vagabond'Art. Weer een mooi plekje om even te genieten van de omgeving.
> Het pad verbreedt iets en bereikt weer de bosrand. We vervolgen hier niet over de straat maar over een pad in de bosrand. Amper 3 minuten na het vorige land art-kunstwerk komen we opnieuw langs een creatie. Een bijzonder werk van de Franse Caty Laurent, geplaatst in mei 2018. "Sans Entrave" (Onbelemmerd) hangt deze vogel, gemaakt uit vele leistenen plaatjes, in de lucht. In de wind wiegen ze wat lichtjes heen een weer. Een delicaat werk, amper was de Franse artiste vertrokken of het kunstwerk had door stormwind meteen schade opgelopen. Inmiddels is dat weer hersteld, moge de vogel het nog onbelemmerd lang volhouden.
> Wat verder eindigt het kronkelend pad weer op een open plek in de buurt van de Provinciale paardenrijschool van Gesves. Hier takt de lokale luswandeling van Fête de Mai (markering gele rechthoeken) af van Les Sentiers d'Art. Sentiers d'Art vervolgt in dezelfde richting. We pikken een bomenleerpad op en volgen het gedeeltelijk om het wat verderop weer te verlaten.
> In een oostelijke uithoek van het uitgestrekte Bois de Gesves, of beter net er buiten, treffen we een volgend kunstwerk aan, 'Intersection' van Aris de Bakker en Karola Pezarro. Ook hier waren Nederlandse kunstenaars aan het werk. Met levende wilgentakken zijn hier takkentunnels gemaakt die een kruispunt vormen. Levende takken, zodat je de volgende jaren wellicht een 'groen kruispunt' krijgt.
> Maar een grotere verrassing was een ander levend kunstwerk dat zowaar mijn pad kruiste: een everzwijn! Een kanjer van een keiler, wellicht een solitair mannetje op de dool. Hoewel dat wild varken op slechts 30 meter van mij liep, bleek hij mij niet waar te nemen. Ze hebben blijkbaar niet zo'n goed zicht en wellicht zat ook de wind wat verkeerd om geursporen op te vangen. Beter zo, liever geen last met wilde zwijnen.
> Even backtracken vanaf de wilgentakkenconstructie, Sentiers d'Art volgt nu de bosrand verder in westelijke richting, eigenlijk ook nog steeds in het spoor van het bomenleerpad. We verlaten dat educatief pad als het bij een breder pad komt en kiezen op dat punt ongeveer rechtdoor voor een ruwer bospaadje, dat nog steeds in de bosrand blijft lopen. Het bereikt een oude stenige weg, die we naar rechts zullen volgen.
> We lopen meteen door een open landschap van door bos omsloten akkers om daarna weer langs een bosrand te lopen. Gradueel draaien we van een noordelijke koers naar een resoluut oostelijke koers.
> De steenweg botst dan verderop tegen een bareel, daar gaan we links om op het einde bij een kasteeldreef te komen ter hoogte van een staafkapel tussen linden. We gaan deze dreef een 100 meter naar rechts op om dan links en met een kleine uitwijking weer het bos in te wandelen over een kronkelend pad.
> Dat komt verderop weer dicht bij een bosrand en hier bevindt zich een kunstwerk dat in 2016 werd geplaatst, 'alis volat propiis' of 'op eigen vleugels', van Fiona Patersonalis. Voilà, plaats jezelf achter de vleugels en beeld je in dat je je vleugels uitslaat en dat natuurkrachten je meenemen op een fantasietocht.
> Sentiers d'Art zelf blijft op de grond en slaat zijn vleugels uit naar rechts op dit punt, we stijgen wat (zonder van de grond te komen) en passeren langs een volgend kunstwerk (2011) van Valerie et Thierry Teneul. Een werk gewijd aan de Noordafrikaanse romanschrijver Apuleius, die in de tweede eeuw leefde en in het Latijn schreef. Het personage in zijn bekendste werk 'De Gouden Ezel' veranderde van mens in ezel en omgekeerd, een tweedeling die ook in het werk wordt weerspiegeld.
> Allemaal leuk om je fantasie te laten gaan maar de tijd kent geen respijt, het wordt nu stilaan echt wel donker, ik moet stevig doorstappen om straks niet in het pikkedonker terecht te komen. Geen zin om mijn voorziene slaapplek op de tast te moeten zoeken!
> Het bospad arriveert op een straat van het gehucht Labas, dat tot Haltinne behoort. We nemen de Rue Labas naar links maar kiezen al na 100 meter rechts een andere straat (Rue du Manoir). Die straatnaam verwijst naar een oud versterkt gebouw met toren waar we langs wandelen, van origine de resten van een oude vesting uit de 15de eeuw of vroeger, maar sterk gewijzigd in de 17de en 18de eeuw. De Rue du Manoir stijgt eerst en daalt dan weer om na een kruising rechtdoor te lopen als graspad. Dit pad was niet onderhouden en bovendien overgroeid, ik besloot terug te keren, ik had niet echt zin om in het halfdonker ook nog eens helemaal vast te lopen in het struikgewas.
> Even backtracken dus en dan maar gekozen voor de Rue Léon Pirsoul, die dus eigenlijk geen deel uitmaakt van Sentiers d'Art. Nog even doorstappen om op mijn slaapplek terecht te komen in een ander kunstwerk. 'Sous son aile' is een werk van Christian Lagrange, hier slaap je inderdaad onder de vleugels van een grote vogel, al is het echt wel een heel klein plekje, qua originaliteit wel onklopbaar!
> De veldweg draait in westelijke richting en voor ons zien we de kerk van Gesves al in de verte opdoemen. Steeds rechtdoor met de kerk als richtpunt. We eindigen op de veldweg met een paar bochten en belanden zo op een kleine asfaltweg, die we even rechtuit volgen om na zowat 80 meter rechts een paadje te nemen dat afdaalt naar de Samson. We steken de beek over en wandelen rechtdoor waarbij we de kerk links van ons houden. Op de verkeersweg N942 gaan we rechts over een goeie 100 meter en dan links bij de eerste gelegenheid.
Sorée
Sorée kerkhof, land'art: Valmik, the anthill van Shilpa Joglekar
Sorée klooster ( oude postkaart)
Onderweg naar Gesves
Land'art: Cristal de Paradis van Wu Shixiong
Rechte koraalzwam
Kasteel van Gesves
De legoblokjes van Jan Vormann
Land'art: 'Sans refuge ou nus comme un ver' van Patrice Liron
Industrieel patrimoinum, oude steengroeve Bouchat te Bizonzon
De Samson
Land'art: 'Mai trop Gesves' van Jerome Lagrange
Bois de Gesves
Kleine ijsvogelvlinder
Cathédrale de Lumière
'Arbres Poumons', bomen als longen
Land'art: Chère terre van Anne Krug
Land'art: L'arbre mobile van Arno Arts
Land'art: Sans entrave van Caty Laurent
Land'art: Intersection van Aris de Bakker en Karola Pezarro
Land'art: 'alis volat propiis' van Fiona Paterson
Land'art: 'apulée' van V en T Teneul
Land'art: ' Sous son aile' van Christian Lagrange
Sentiers d'Art - 120 km