© Luc Selleslagh 2004 - 2012
E4 op een uit de rotsen gekapt pad nabij Chora Sfakion
> Tijdens de etappe
van
Agia Roumeli naar Loutro is er een korte moeilijke passage net voorbij
de ingang tot de Aradhenakloof. Over een afstand van ongeveer 200 meter
is het pad nogal smal langs een steile afgrond. Ook tijdens de populaire
wandeling van Loutro naar Chora Sfakion zijn er enkele korte stukjes over
een smal pad langs een afgrond, zowel voor als na Sweet Water Beach, maar
het pad wordt onderhouden.
> Eigenlijk loopt E4 in feite weinig door de spectaculaire
kloven waarvoor wandelen op Kreta zo bekend
is. Met een beetje planning kan je echter de mooiste, zoals Faragi Samarias,
Imbros, Irini en Aradhena combineren met de E4. Echte “klooffanaten”
kunnen zelfs tussen Sougia en Agia Roumeli kloven exploreren waar echt nooit
iemand komt. De bekende Samariakloof gaat
pas begin mei open omwille van de hoge waterstand van het riviertje in de
kloof tijdens de winter. Het heeft weinig zin om te proberen buiten deze
periode illegaal door de kloof te gaan. In Agia Roumeli zag ik nl dat de
waterstand en het debiet van het riviertje dat uit de Samariakloof komt
veel te hoog was. Aangezien deze kloof op bepaalde delen erg smal is en
al dat water er door moet kon ik me niet voorstellen dat een doorgang mogelijk
zou zijn. (Met een raft misschien.)
> Rivierbeddingen
die in de zomer droogstaan zijn in de vroege lente dikwijls beken geworden
en zomerse beken zijn in de lente vaak uitgegroeid tot riviertjes. Dikwijls
moet je schoeisel en kousen uittrekken om er over te geraken. Behalve het
riviertje dat uit de Samariakloof kwam had ik geen problemen om vlot over
te geraken.
> Vaak is een pad afgesloten door metalen hekken
die deel uitmaken van een afsluiting om geiten en schapen binnen een bepaald
gebied te houden. Gewoon openen (en weer sluiten) en verder stappen. Wanneer
je het pad echter kwijt raakt en op kompas door het struikgewas loopt, kunnen
deze afsluitingen echt een hinder zijn. Het is dan moeilijk en soms onmogelijk
om een doorgang door de afsluiting te vinden zoals ik zelf ondervond.
> Enkele malen is er gewoon geen
pad. E4 leidt de wandelaar dan vaak verder door middel van zwart/geel
geverfde palen binnen zichtafstand. E4 maakt toch ook wel veel gebruik van
asfalt.
>
Vreemd genoeg liggen de enkele echt
gevaarlijke
stukken van E4 niet in het hooggebergte maar wel
langs
de kust. Ik zou hier zeker willen waarschuwen voor de tocht van
Sougia
naar Agia Roumeli waar over enkele korte stukken over een pad wordt
gelopen met aan de linkerkant een steil oplopende wand en aan de rechterkant
een steile afgrond met de zee 60 meter dieper. Het pad is hier bovendien erg
smal, afgebrokkeld en van een korrelig onvast gesteente. Met bibberende benen
ben ik er doorgeraakt. Het vraagt uiterste concentratie en een rugzak dragen
is op zo’n moment bijzonder hinderlijk. Het kritiekste stuk ligt tussen
de stranden Segonia en Domata. Het is een erg desolaat en weinig belopen stuk.
Ook tijdens de afdaling naar Agia Roumeli zijn er enkele passages waar meer
voorzichtigheid en concentratie geboden is. Lees ook
deze
link.

> E4 maakt een wat
valse
start de eerste dagen in Kreta. Vanuit Kissamo Kastelli wordt namelijk
bijna enkel de asfaltweg gebruikt die naar het zuiden loopt. 50 km wordt
zo afgelegd over het slingerende asfaltlint. Er is wel weinig verkeer en
deze weg loopt door afwisselend landschap, maar het is toch aangenamer op
onverharde paden te lopen. Er is echter een uitstekend alternatief (dat
ik heb gevolgd). Vanuit Kissamo-Kastelli heb ik een pad gevolgd dat
F1
heet en onregelmatig is gemarkeerd met een een rode+blauwe stip. Het pad
is redelijk goed ingetekend op de kaart van Harms Verlag. Nabij Elafonisi
eindigt F1 en kan je weer E4 volgen. Voor zover ik weet bestaat er geen
padbeschrijving van F1. Intuïtie, oriëntatiegevoel en wat geluk
zijn soms nodig om op het juiste F1 pad te blijven. Volg de kaart aandachtig.
Ik ben in het begin hier weinig verkeerd gelopen ondanks de zwakke markering.
> De paden zijn vaak erg
rotsig, goede wandelschoenen zijn dus echt wel nodig. E4 zoekt enkele
malen grotere hoogtes op. De sneeuwlijn
lag midden april rond 1300 meter. Boven 1700 meter kom je in grotere sneeuwvelden
terecht en was de sneeuw tot 40 cm dik. Aangezien ik tijdens het eerste
deel de kustroute volgde ken ik de toestand van de Alpiene versie van E4
niet die door de Lefka Ori bergen loopt. In Centraal Kreta loopt de E4 over
de top van Kreta’s hoogste berg, de Psiloritis. Omwille van slechte
weersomstandigheden (harde wind) op het moment dat ik de beklimming zou
doen en omwille van een te verwachten dikke sneeuwlaag ben ik rond dit gebergte
gewandeld in plaats van erover. Kretenzers vertelden me dat ik trouwens
een ijsbijl en crampons zou nodig hebben. Na de Rouwaskloof zoekt E4 weer
een hoogte op van 1660 meter, de sneeuwpassages waren gemakkelijk hier.
Na het Lassithiplateau klimt de E4 tot 1820 meter nabij de berg Dikti. Aanzienlijke
sneeuwvelden moet je hier overtrekken en voorzichtigheid is enkele malen
geboden hier omwille van de steiltegraad van de besneeuwde hellingen. De
hogere delen van de E4 wandel je best in goede weeromstandigheden.
Een vroege start aan het begin van een
bergetappe is een goed idee aangezien mist later op de dag (door stijgende
wolken) voor oriëntatieproblemen kan zorgen.
>
Witte bordjes met daarop een zwartomrande gele
ruit en de tekst "E4" kom je vaak tegen over het hele eiland.
Op bergtrajecten en eenzame stukken door wild gebied zijn deze bordjes vaak
bevestigd aan geelzwarte palen wat de oriëntatie vergemakkelijkt. De
bordjes hebben helaas wel erg last van vandalisme, vooral door de Kretenzische
gebruikers van vuurwapens die er letterlijk ideale schietschijven in zien.
Soms wordt er ook bewegwijzerd met geelzwarte verfpijlen.
Enkele malen moet een bewegwijzering worden gevolgd van al bestaande lokale
paden.
> De bewegwijzering is helaas weinig
uniform en ontbreekt vaak op hele stukken
en dikwijls op cruciale punten. De passage door dorpen en bij padsplitsingen
is vaak (zelfs meestal) slecht aangeduid of ontbreekt volledig. De pijlen
en bordjes alleen proberen te volgen zijn dus onvoldoende om je over de E4
te gidsen. Goed kaartmateriaal en padbeschrijvingen
zijn essentieel. Verder maakte ik ( niet altijd succesvol) gebruik
van een Suunto polscomputer, vooral van de hoogtemeter
en kompasfunctie. Je oriënteren op een pad dat zich in vele bochten
wringt is niet altijd evident. Ondanks al deze hulpmiddelen is verkeerd
lopen vaak onvermijdelijk en je dient daarmee rekening te houden in
je dagplanning. Soms is het een kwestie van wat aanvoelen hoe het pad verder
zou kunnen lopen.

