Startpagina > Wandelen > GR 576
Overzichtskaart
> De eerste etappe liep van de vallei van de Amblève naar die van de Ourthe. Tijdens de tweede etappe gaan we van de Ourthe naar de vallei van de Maas. De paden langs de Ourthe en in het bomen- en vijverpark van Mary bij Esneux zijn mooi en afwisselend. Op het landbouwplateau boven de Ourthevallei gekomen, loopt alles - op een ingesneden beekvallei na - veel vlakker en vaak over bredere wegen. Langs een aantal gehuchten bereiken we zo door open veld het dorp Saint-Séverin-en-Condroz met zijn zeer mooie kerk. Door een lange bospartij dalen we langzaam naar de brede Maasvallei. Vanaf Hermalle-sous-Huy lopen we een tijd parallel met de drukke expresweg N 90 om tot slot te eindigen in de Maasvallei in het wat geïndustrialiseerde Ombret-Rawsa.
> Beginpunt Méry heeft een treinstation. Vanuit eindpunt Ombret-Rawsa takt een gemarkeerde GR-verbinding af naar het station van Amay, aan de andere Maasoever. Die verbinding van 1,5 km is puur functioneel, landschappelijk stelt het niks voor. De treinstations van Amay en Méry liggen niet op dezelfde lijn, je moet wisselen in Luik. Het station van Amay wordt niet bediend door alle treinen tussen Luik en Huy. Op sommige momenten overdag is het sneller om van Luik naar Huy te reizen en dan terug te sporen naar Amay! Reken op minstens een uur reistijd. Geen interessante verbindingen met TEC-bussen. Horeca en winkels onderweg: Méry, Esneux (op 1 km), Hermalle-sous-Huy, Ombret-Rawsa. Mogelijk kan je hoeveprodukten kopen in de gehuchten Petit Berleur en Halleu. Camping te Fechereux, 3 km na Méry en langs GR 576. In de lente van 2011 bleek het pad langs de Ourthe, tussen Fechereux en de Ferme de Rosière (op het trjaject tussen Méry en Esneux) danig geërodeerd dat niet langer wordt aangeraden langs daar te gaan. Voorlopig wordt aangeraden om - komende uit Méry - na Nomont niet de afdaling in de Ourthevallei aan te vatten maar rechts de asfaltweg te nemen en verderop het traject van GR 57 te volgen langs het uitzichtpunt Roche aux Faucons en daarna verder over GR 57 af te dalen tot de Ferme de Rosière. Dit alternatieve gedeeltelijk ongemarkeerde traject is enkele honderden meters langer.
Update 25 mei 11: De lokale diensten proberen het pad weer toegankelijk te maken. Probleem was vooral een aantal gevallen bomen die de de smalle oeverdoorgang blokkeerden. Men is bezig met de opruiming van deze bomen en mits wat over onder en langs klauteren is de passage niet langer onmogelijk (Update Gert Sonck).
!!! Update april 12: Opgelet, 2012 en 2013 zijn overgangsjaren: GR 575 fuseert met GR 576, traject en bewegwijzering veranderen vrij radicaal.
> Zon, 16° en herfstkleuren, deze mooi oktoberdag kan alvast niet stuk. GR 576 steekt in Méry de Ourthebrug en de spoorlijn over (treinstation) en neemt rechts een stijgende asfaltweg langs typische villa's daterend uit de periode tussen de 2 wereldoorlogen. Op het einde van deze weg gewoon rechtdoor door bos.
> Zo komt GR 576 in het dorp Nomont, met meer typische landelijke woningen. In de buurt van een manège komt GR 576 op een asfaltweg. Hier rechtdoor over een onopvallend graspad dat op het eerste zicht de toegang vormt tot een woning. Dit pad wordt verderop erg rotsig, ingesneden en mogelijk drassig. Er is hier eventueel een alternatief door boven de holle weg te wandelen. Zo bereik je weer de Ourthe-oever bij camping 'Les Platanes'.
's Ochtends langs de oever van de Ourthe
Esneux
> Esneux is een zeer oude nederzetting, al minstens sinds de 9de eeuw is er hier bewoning. Toeristisch ontwikkelde Esneux zich vrij snel na de aanleg van de spoorlijn door de vallei van de Ourthe in 1865. Ongetwijfeld is het ook Jean d'Ardenne geweest die het dorp uitstraling en bekendheid gaf door zijn geschriften. Er vestigden zich nogal wat kunstenaars in de omgeving en ook de vele belle epoque villa's zijn daarvan nog een bewijs.
> Jean d'Ardenne (1839 -1919) is een pseudoniem voor Léon Dommartin. Hij schreef de eerste echte Ardennengidsen in de 19de eeuw. Hij woonde in Esneux en later in Spa. Als schrijver, journalist, reiziger en natuurliefhebber bracht hij ook Esneux onder de aandacht. Zo was hij ondermeer ook stimulator van het bomenfeest dat sinds 1905 nog jaarlijks plaats vindt in Esneux. Het dorp is hem niet vergeten. Het gemeenteplein is naar hem genoemd en ook een originele rustbank op dat pleintje heeft zijn naam.
Parc de Mary
> Het bospark van Esneux is gemeente-eigendom. Het werd al opgekocht in 1914 van de kasteeleigenaars van het domein 'Rond Chêne', Montéfiori-Lévi. Die hadden het tevoren al ingericht als landschapspark. Er is ondermeer een 3 hectaren groot arboretum, ontwikkeld in 1918 en sindsdien wat vergroeid met de rest van de bosomgeving. Tussen 1950 en 1990 was er immers geen onderhoud meer aan het arboretum. In 1990 vond opnieuw herinrichting plaats.
> Merkwaardig is ook dat zich hier de dikste boom van België bevindt, een sequoia of mammoetboom met een omtrek van maar liefst 9 meter. De sequioa staat eigenlijk op het stuk privé-park tot ook vandaag nog tot het kasteel 'Rond Chêne behoort. Zie Google Earth voor de
worden voorkomen door ze als monument te klasseren. Later in de 19de en ook in de 20ste eeuw zijn er dan ook ingrijpende restauraties geweest.
> Ga ook even binnen, de kerk is 's zomers toegankelijk van 8 u tot 18 u, in de andere seizoenen iets minder lang. Je kan er de mooie romaanse bogen bekijken die zijn opgebouwd uit gele zandsteen. De zuilen zijn verschillend van elkaar, niet ongewoon voor die tijd. Niet alles wat je ziet is echter zeer oud. Zo is het klavervormige brandglas boven de kooringang wellicht een toevoeging uit de 19de eeuw.
> Pronkstuk van het kerkmeubilair is zonder meer de schitterende doopvont, één van de mooiste in België. Hij dateert van rond 1170 en de hoofden en leeuwen die op de 4 zijden zijn gebeeldhouwd zijn dus typisch romaans. De dooopvont rust op 12 zuilen.
> Elders in Saint-Séverin-en-Condroz zijn nog enkel grote hoeven uit de 18de en 19de eeuw te zien. Het dorp is altijd sterk georiënteerd geweest op landbouw. De ronde vijver waarin de kerk en de priorij zo mooi weerspiegelen is onderwerp van een legende.
geleden een nederzettting was. Geschreven bewijzen zijn er pas vanaf de 16de eeuw. Er was toen al een kasteelhoeve. De huidige gebouwen gaan gedeeltelijk terug tot begin 17de eeuw. Toen was het domein met weiden, boomgaarden enz. wel 75 hectaren groot. De oprijlaan is afgelijnd met lijsterbes.
> Tegenover het domein passeren we langs een kapel met heiligenbeelden van de 14de eeuwse Sinte-Brigitta van Zweden (aanroepen voor bescherming van vee en sinds 1999 patrones van Europa), Sint-Donatius (Romeinse martelaar en beschermer tegen hagel en bliksem) en de weinig bekende Sint-Pompeius (3de eeuw en beschermer tegen varkensziekten). De kapel werd gebouwd rond 1850 in opdracht van de toenmalige eigenaars van het domein.
Houte-si-Plou
> In Wallonië wordt naar Hoût-s'i-Ploût gerefereerd om te lachen. Het plaatsje staat synoniem voor een 'achterlijk boerengat', het einde van de wereld of voor een imaginaire plaats. Er is nog een 2de Hout-si-Plou in Wallonië, nabij Malempré. Er schuilt een heel verhaal achter de naam. Zie GR 14 voor de full story.
Sotrez
> Archeologische vondsten van gepolijste voorwerpen bewijzen dat op deze site al een paar duizend jaar
> De feodale landeigenaar van de streek schonk eind 11de eeuw een stuk land aan de benedictijnerabdij van Cluny (in Boergondië), ooit de machtigste abdij van Europa. Rond 1100 bouwden ze hier in de Condroz een priorij. Daar rond ontwikkelde al snel het huidige dorp. De nieuwe kerk werd ingewijd rond 1145 en werd gebouwd in een Cluny-stijl met sterke Maaslandse invloed.
> Waarom de benedictijnen op een bepaald moment de nabij gelegen priorij hebben verlaten is wat onduidelijk. Jezuïeten namen in de 16de eeuw hun plaats in. Saint-Séverin kwam redelijk onbeschadigd uit de periode van de Franse revolutie maar zowel de kerk als de priorij hadden de volgende decennia te lijden onder sterk verval.
> Half de 19de eeuw was het zo erg dat men de kerk wou afbreken, wat kon
Saint-Séverin-en-Condroz
> De kerk van St Séverin met zijn octagonale toren is echt een pareltje. In een lang verleden was de naam van de parochie eigenlijk Saint-Symphorien. Hoe de parochie veranderde van patroon is wellicht te verklaren door een verkeerde vertaling of schrijffout in een latijns document zo'n 900 jaar geleden.
> Het gevolg is dat sindsdien Saint-Séverin de patroonheilige is. Symphorien werd in de 2de eeuw vermoord omwille van zijn geloof. Séverin of Severinus van Noricum evangeliseerde in de 5de eeuw een regio die nu grotendeels Oostenrijk omvat.
Hermalle-sous-Huy
> De aanwezigheid van neanderthalers in de streek werd bewezen met de vondst van schedels in de omgeving van Engis. De oudste geschreven bronnen over Hermalle dateren uit de 8ste eeuw. In de middeleeuwen had Hermalle een groot kasteel en dus ook een zekere uitstraling. De meeste delen van het huidige kasteel zijn niet ouder zijn dan 400 jaar. Enkel de natuurstenen 'peperbustoren' dateert wellicht nog uit de 12de eeuw. GR 576 passeert langs de toeristische dienst, gelegen in een voormalige hoeve met schuur. Er is ook een bibliotheek gevestigd met een enorme collectie aan kookboeken en een postmuseum. In het weekend vindt er een tweedehands boekenmarkt plaats. Hermalle heeft een treinstation op lijn 125 maar enkel goederentreinen stoppen er.
Ferme de Hottine
>Ooit is deze landbouwexploitatie nog opgericht door de monniken van Flône, die aan deze kant van de Maas uitbreiding zochten. Dat was in 1102. Van de oorspronkelijke gebouwen staat niks meer recht, de huidige gebouwen werden rond 1715 opgetrokken. Opvallend is de mooie toegangspoort met barokelementen.
Méry-sur-Ourthe
> Dit Ourthedorp ligt tussen de grotere centra Tilff en Esneux. Tot de fusies van 1977 behoorde Méry trouwens tot Tilff, daarna werd het een deel van de gemeente Esneux. Ook in Méry zijn tijdens het interbellum heel wat landelijke villa's gebouwd, de ligging langs de autoweg door de Ourthevallei maakte dat Méry in het verleden zo ook een graantje meepikte van de toeristenstromen ondanks het feit dat in het dorp zelf eigenlijk geen bijzondere bezienswaardigheden zijn.
> Een korte wandeling over de 'Quai des pecheurs' is wel leuk. GR 576 loopt er trouwens langs. De bewoners van de 18de eeuwse kalkstenen huizen langs de Ourthekade waren tot begin 20ste eeuw sterk verbonden met de bedrijvigheid rond het Ourthewater. Dit deel van de Ourthe werd immers vroeger bevaren met platboten die goederen en mensen aanvoerden. Er waren vroeger ook 'barques' die voor overzetten zorgden. Het was in Méry dat in
Méry, GR 576 ontmoet een aanlooproute naar GR 5
1978 de laatste 'barque' op de Ourthe in 1978 uit de vaart werd genomen. Hij staat nu opgesteld bij de rotonde waar de weg naar Dolembreux aftakt.
> Esneux bestaat trouwens uit 2 delen: Het commerciële centrum tussen de Ourthebrug en het station en het oude centrum met ondermeer de kerk en het gemeentehuis. Beide delen zijn verbonden met een trap, de 'Vieux Thier', bestaande uit 156 brede treden.
Stenige holle weg naar de Ourthe
> Op een dag klopte er een vreemde vrouw aan bij de Jezuïeten met de vraag om onderdak te krijgen. Ze beloofde als compensatie aan de Jezuïeten dat ze de vijver zou laten vullen met vis. De Jezuïeten lieten zich door deze belofte verleiden en plots vulde de vijver zich met een massa dikke karpers. De vrouw bleek echter een heks te zijn die in opdracht van de duivel handelde. De Jezuïeten aten zich rond aan de vele karpers maar werden al snel doodziek van de vergiftigde vis. Ze moesten noodgedwongen hun zonde opbiechten aan pater overste. Deze verplichtte hen daarop om de hele vijver schoon te maken.
> Een hele tijd rechtdoor nu en dan rechts over een prettig pad. Dit pad is eerst bedekt met gras, loopt dan door gekapt bos en dan een paadje te worden dat af en toe flink is ingesneden en sterker begint te dalen. Dit paadje komt op den duur uit in Hermalle-sous-Huy. Ik dacht mogelijk hier te stoppen vandaag. Even het ingewikkelde busschema gecheckt bij de busstand, maar ik kwam tot de vaststelling dat ik even goed nog wat kan doorstappen tot Ombret-Rawsa. Ik ga me wel wat haasten en proberen om dan in Amay een trein te nemen naar Luik en zo terug naar Méry.
> GR576 loopt door Hermalle-sous-Huy over de hoofdstraat en gaat aan de kerk links. In de buurt vind je onder andere een superette en een café.
> De volgende kilometers zullen we dus tesamen lopen met GR 57 en in tegengestelde richting met het Sentier de l'Ourthe et de Néblon, gemarkeerd met een konijnsymbool. Dus niet rechts lopen aan de Ferme de Rosière, maar in de Ourthevallei blijven door langs de muur van de boerderij rechtdoor te vervolgen. Kort daarna zien we op de rechterzijde een prachtige monumentale linde. Ter hoogte van de linde ligt aan onze linkerzijde wat verstopt een bronnetje waarvan het water niet drinkbaar is (officieel althans).
> GR576 loopt tussen enkele protserige kastelen. Overal rond je zijn kasteeltorens te zien. Het pad kan aanvankelijk wat drassig zijn en gaat parallel lopen met de drukke expresweg N90 (Luik - Hoei) door de Maasvallei.
> Door dat autolawaai is het één van de mindere stukken van GR 576. Aan de overkant van de Maas zie je de gebouwen van de abdij van Flône liggen. Je komt voorbij de mooie kwadraathoeve Ferme de Hottine.
> Helaas volgt bij de hoeve nu een goeie kilometer over een brede asfaltweg die naar een nog drukkere weg leidt, de N63. Dit is haast een autosnelweg met zeer intens en hard rijdend verkeer, voorzichtig dus bij het oversteken. Dit stukje is een zwak punt van GR 576. Aan de andere kant van de weg even rechtdoor, maar als de veldweg naar links draait gewoon rechtdoor lopen over een grasweg die parallel en kortbij een langgerekte bosstrook loopt. Er is weinig mogelijkheid om hier in open veld padtekens aan te brengen. Ter hoogte van het einde van de bosstrook, die rechts van je ligt, neem je een veldweg links. Je wandelt over deze veldweg in de richting van de kerk van Saint-Séverin. Dit was slecht gemarkeerd. Saint-Séverin is een mooi en fotogeniek dorp.
> GR 576 loopt dwars door deze camping. Aan het andere einde wandel je gewoon verder over een prachtig pad langs de Ourthe, schitterend hier als overhangende bomen hun herfstkleuren tonen. De eerste 500 meter van dit oeverpad zijn wat geërodeerd, het is dus hier en daar wat voorzichtig stappen. Hoog boven ons langs deze oever ligt op de rotsen het uitzichtpunt 'Roche aux Faucons'. Verderop loopt het pad wat hoger en wordt het breder. Het daalt tenslotte over een modderig stukje naar de Ferme de Rosière.
Over het oeverpad van de Ourthe
Een haag van reuzenbalsemien langs GR 576
De meeste huizen in Petit Berleur zijn in kalksteen gebouwd
Bois de St Séverin
Onderweg naar Saint-Séverin
Ferme de Hottine
Tihange
Onderweg naar de Thier d'Olne.
Zicht over de Maasvallei, kort voor Ombret-Rawsa
12de eeuwse doopvont
Domeinkapel Sotrez
Sotrez
Ferme du Halleux
Breed pad door Parc du Mary
Taxus
Vijver in het Parc de Mary
> In Saint-Séverin verlaat het Santiagopad Via Mosana het gemeenschappelijke traject met GR576. Ons pad neemt in het centrum van Saint-Séverin rechts de hoofdweg door het dorp over zowat 1 km. Dan moet je links over een asfaltweg die na een tijdje overgaat in steenslag. 576 blijft deze lage weg in de vallei van de Falogne een heel tijdje volgen.
> Aan een ijzeren barak ga je rechts over een graspad dat nogal drassig kan zijn. Langs een ruïne van een woonhuis kom je weer het bos in. Gelukkig wordt ook hier niet gejaagd vandaag. Alle bossen die je door loopt zijn privé maar de weg zelf blijkt van de gemeente te zijn. Even later rechts tot een open plek in het bos met rechtsvoor in de verte een woning. Links even later over een pad dat behoorlijk drassig kan zijn.
Ferme du Halleux
> Een prachtige vierkantshoeve. Op de zijgevel van een schuur zie je het jaar 1688 in muurankers. Ook de rest van de hoeve is grotendeels 17de eeuws, met nog wat oudere fundamenten. In de stallen rond het erf hebben Annie en Raphaël Van den Bergh - Vaessen 90 melkkoeien. Je kan ter plaatse melkprodukten kopen.
exacte locatie. GR 576 komt er niet langs. Momenteel is men opnieuw bezig om met een meerjarenproject het Parc de Mary wat te herinrichten, oa werken aan het bomenbestand en aangepaste recreatieve voorzieningen. Het totale domein omvat - inclusief de aangrenzende bossen - zowat 100 hectaren. Het is een aangenaam bospark, met onderweg een aantal rustbanken.
Ferme de Rosière
> De boerderij is gegroeid uit een nederzetting van cisterciënzermonniken in 1192. Ze kwamen van de abdij van Signy l'Abbaye (Frankrijk - langs GR 12). Wellicht verbleven ze hier niet lang, in 1202 stichtten ze namelijk in Seraing de abdij van Val-Saint-Lambert. Het landgoed van Rosière bleef echter nog lang in hun bezit. Tegenwoordig is er een paardenmanège gevestigd.
> GR 576 draait rond de hoeve en klimt over een veldweg naar een bosje op een helling, de Thier d'Olne. Je hebt er doorkijkjes op de Maasvallei. Misschien dus niet zo verrassend dat hier van de 7de tot de 10de eeuw een merovingische / karolingische nederzetting is geweest.
> Rechts in de verte zie je de koeltorens van Tihange. In het bos gaat het pad weer snel dalen en bereikt zo al vlug het dorp Ombret-Rawsa.
> Hier verlaat ik voor vandaag GR576 om nog een extra 1,5 km te wandelen naar het treinstation van Amay. De Maas dus over. Zo eindigt deze tweede etappe in de Luikse Condroz.
> Het arboretum ligt dus niet langs GR 576, wel op het traject van de lange paden GR 57 en Sentier Pédestre Ourthe-Néblon. Na een grote parking, banken en infoborden rechts van de vallei in dezelfde richting verder wandelen. Zo passeer je verderop langs een reeks vijvers . Je moet trouwens even opletten want GR 57 splitst hier af naar links, terwijl GR 576 rechtdoor loopt.
> De hele tijd loopt het Santiagopad Via Mosana (stickers met schelpsymbool op rode of blauwe achtergrond) mee met GR 576. Eens uit het bos kom je wat verder bij boerderij La Grange. Rechts hier en kort daarna links weer door bos. Weer heb ik geluk met de jachtdata die op borden uithangen hier. Het pad daalt door dit Bois de la Chapelle over af en toe natte stroken en draait rechts net voor de N638 om die even te volgen.
> We slaan links af naar Petit Berleur. In dit gehucht rechts-links en links aanhouden. De ondergrond van asfalt gaat bij het laatste huis over in een graspad. Door een strookje bos en aan de bosrand rechts over aan graspad en langs een haag van een woning. Bij het einde van die haag naar rechts tussen 2 afspanningen in. Deze weg komt op asfalt en neemt aan een T links.
> Voor het bereiken van het eigenlijke centrum van Esneux (alle voorzieningen) verlaat GR576 (nog steeds te samen met GR57) deze brede asfaltweg door rechts af te slaan over een wegje dat naar het Parc du Mary leidt.
> Het is erg rustig hier. Op het gras achter de kapel heb ik mijn middagpicknick genomen met uitzicht over rollende Condrozheuvels. Terug op het pad gaat de oude toegangsweg naar het kasteeldomein van Sotrez over in asfalt en neemt in het gehucht Croix-André links een asfaltweg over 1 km. Dan rechts over een brede grasweg die dadelijk links over een grasveld tussen woningen trekt. Het pad wisselt en draait hier een paar maal om dan in een grote bocht links te lopen, wat stijgend naar een prachtige vierkantshoeve, de Ferme du Halleux.
Een dampende hoop paardenmest in het
vroege zonlicht bij de Ferme de Rosière
> Hier ontmoet GR 576 dan GR 57 (Sentier de l'Ourthe) en het Pad van Ourthe en Néblon. Beide paden lopen naar rechts helemaal naar boven tot het uitzichtpunt 'Roche Aux Faucons'.
Mooie linde in de buurt van de Ferme de Rosière
> Langs verspreid staande huizen om na 700 meter op deze weg rechts een drassig paadje te volgen dat snel daalt in het wild valleitje van de beek van Vau (Ruisseau de Biétinfosse). Het is de bovenloop van een 14 km lange beek die verder stroomafwaarts de naam Ruisseau du Fond de Martin krijgt en waarvan het water over een deel van de loop ondergronds gaat door kalkoplossing. Ze mondt uit in de Ourthe ongeveer op de plek waar we enkele uren eerder de Ourthe-oever verlieten. Via een brugje de beek over en het pad vervolgen langs een hoogspanningslijn.
> Opgelet want halverwege de klim uit de beekvallei moet je plots rechts een ander paadje nemen. Dit draait door een bosje tot op een veldweg. Links hier over deze oude weg om de grote kasteelhoeve van Sotrez te bereiken bij de kapel van Sotrez.
> Het pad vervolgt door de Fond de Rosière nu door een overstromingsgebied van de Ourthe. Het kan hier modderig zijn bij nat weer en 's zomers zijn delen sterk overgroeid met 2 soorten exotische woekerplanten: Reuzenbalsemien uit de Himalaya en Japanse duizendknoop. Ze worden wel bestreden maar om ze hier weg te krijgen (ze verdringen immers de natuurlijke begroeiing) zal meer nodig zijn. Maar misschien vind je de paarse bloemen van de reuzenbalsemien wel mooi.
> We lopen wat verder door een strookje bos en stijgen wat om achter enkele huizen door over een smal pad de drukke hoofdweg door de Ourthevallei te bereiken. Links deze weg op en helaas deze zowat 600 meter volgen.
> Bij een vijver staat een rustbank. Let even op de taxus daar die zijn takken kronkelend heeft gespreid, hij werd wellicht al in de 19de eeuw aangeplant. Ons pad loopt nu rechtdoor en volgt het beekje hogerop dat de vijvers voedt. Na bijna 2 km over dit mooie bospad draai je scherp rechts om nog iets hoger te stijgen tot een open plek (picknickbank) in het bos. Hier neem je de meest linkse weg die al snel gaat dalen en een paar maal rechts-links van pad en richting wisselt in het bos. Vlakbij ligt een valleitje met de vreemde naam 'Houte-si-Plou'.


 

 

 

 

 

 

GR 576 Condroz (162 km)