> Het eerder lelijke Weserdorp
Pepinster vormt een scharnierpunt in het trajectverloop van GR 573.
Eigenlijk kan je hier drie kanten op. Even opletten dus. Zelf vervolgen
we richting Eupen, eerst maken we de grote cirkel van GR 573 rond, daarna
de kleine. Dalen dus naar Pepinster om in de vallei de spoorlijn te volgen
waar die uit een tunnel komt. Moet je nu al bevoorraden dan vind je in Pepinster
alle winkels. Verder is er eigenlijk weinig reden om lang in Pepinster rond
te hangen. De wat vuile industriële look die het dorp heeft maken het
niet meteen de meest aantrekkelijke plaats langs onze wandelroute.
Pepinster
Waterpijp Gileppe - Verviers
Limbourg
Pad boven de vallei van de Vesder
Bruine kikker
> GR 573 volgt verderop een gezondheidsparcours, over
en langs een beekvallei. Er staan hier ook borden over de natuur. In de
verte is al het lawaai van de E42 (Verviers - Eifel) duidelijk hoorbaar.
GR573 steekt deze snelweg over door een stijgende asfaltweg te volgen, die
over de snelweg draait. Je loopt hier eigenlijk vlak bij buitenwijken van
de industriële stad Verviers.
> Het pad passeert de voetbalterreinen en een woonwijk
van Heusy en zet via een veldweg koers naar
Mangombroux. Onderweg staan hier en daar
indrukwekkende eiken en essen langs het pad.
Pad naar Limbourg
Goé
> De tocht naar Ensival
toe loopt grotendeel op hoogte boven de vallei van de Vesder. Het is aangenaam
wandelen met weinig hoogteverschil. Bij Hameau du Bois is het weer even
opletten. Het bospad bereikt asfalt en op het volgende kruispunt moet je
rechts, de GR-markering die hier recht door loopt is een verbindingstuk
dat dwars door Verviers GR 573 met GR 563 linkt.
> Ondanks de middaghitte ging het wandelen plots veel
vlotter. Ik was ondertussen al zonder water gevallen, het is wachten op
de eerste winkel of horecagelegenheid om ‘bij te tanken’, want
het moet gezegd dat watervoorziening in de vorm van bronnen eerder schaars
is langs het traject van GR573, zo zijn 'lavoirs' hier niet meteen een onderdeel
van dorpsinfrastructuur.
> Het pad daalt door het Bois
de Hèvremont, stijgt weer even uit een beekvallei en daalt
verder naar de bosrand. Even opletten als de GR het bos uitkomt. Rechtdoor
hier over een weide via een wat verborgen hekje in de haag. In de eerste
weide licht rechts houden, in de volgende weide licht links om daar een
zeer smal paadje te vinden langs een haag. Zo kom je in Hèvremont.
Aquaduct Gileppe
> Het beroemde stuwmeer op de Gileppe ligt op slechts
een kilometer of 3 van ons wandelpad. Deze afdamming werd rond 1870 aangelegd,
in de eerste plaats om Verviers te voorzien van
Koningskaars
Agolina Moraifosse
> Rechts, net voorbij Heusy, een merkwaardig geologisch
verschijnsel. Een beekje lost op in een verdwijngat. Door de vallei van
Mangombroux loopt een smalle band van kalksteen. Door inslijting van het
water op deze kalksteen verdwijnt het water hier de diepte in. Ondergronds
vormt het een grillig waterloopje. In de regio Remouchamps (
GR 576), die
bekend staat voor dit soort verdwijngaten, noemt men dit een 'chantoir'.
De lokale naam hiervoor in de streek van Verviers is 'agolina'. Die ondergrondse
wateruitslijting zorgt ook voor depressies in het landschap, zgn dolines.
Het water komt op een onbekende plek weer bovengronds.

> Als je bij het treinstation van Pepinster komt,
draai je rechts weg en dan links over een spoorbrug. Dadelijk word je geconfronteerd
met de tweede splitsing van GR573. Als alles
mee gaat passeer ik hier over een paar dagen weer. Het zuidelijke deel gaat
rechts de trappen op. Het noordelijke deel, dat ik eerst ga volgen, loopt
recht door, richting Eupen dus.
> Door een woonwijk naar Sècheval,
de N672 over, even dalen naar de Ruisseau des Paires en kort stijgen naar
een asfaltweg. Rechts hier en volgende weg weer rechts . GR 573 stijgt naar
een bosrand tot 350 meter hoogte. Een korte tocht door het bos over mooie
en soms smalle paadjes tot je de andere bosrand bereikt. Links nu, tussen
bos en veld, tot de weg Limbourg-Jalhay. Rechts in de verte, bij een hoge
antennemast, ligt Vervierfontaine.
> Even over de weg Limbourg – Jalhay naar rechts
en links via een door mountainbikers kapot gereden modderpad kom je op een
goede onverharde bosweg. Nog even licht doorstijgen tot 380 meter hoogte,
daarna wordt het traject een tijdje vlak. Bij een kruispunt van bospaden links.
Hier begon een hond mij te volgen, een prachtig beest. Geen idee welk ras
het was, maar ik heb het later opgezocht: Het was een Weimaraner. Ik kende
zijn echte naam niet, hij werd dus Paprika gedoopt, naar de naam van een hond
die mij vroeger eens vergezelde. OK, een onverwachte medereiziger dus en hij
geniet er blijkbaar van, wild op en af scheurend door de Luikse bossen en
plassen.
Hekjes onderweg naar en voorbij Hèvremont
zuiver
drinkwater en kalkarm water voor de bloeiende textielindustrie in de vallei
van de Vesder. Het rivierwater van de Vesder was immers sterk vervuild door
de nieuwe industrieën.
> Om het Gileppewater tot in Verviers te krijgen werd
een pijp gelegd. Hier loopt ze in een opgehoogd talud, mooi te zien links
en rechts van het pad, maar afgesloten met een hek. Op zijn leukst is deze
pijplijn 300 meter oostelijk, nabij Goé, waar de waterlijn zowaar over
een stenen aquaduct loopt. Je kan het viaduct zien vanop de asfaltweg tussen
Hèvremont en Goé.
> GR 573 komt boven bij een asfaltweg, kruist deze
en loopt langs enkele huizen naar een lange muur (rechts). Wil je Limbourg
bezoeken dan kan je bij deze muur een pad links nemen dat je snel tot in
het oude centrum van het dorp brengt. Op dit punt was Paprika plots verdwenen.
In zijn enthousiasme steeds vooruitlopend mist hij het moment waarop zijn
tijdelijke baas plots links om het hoekje is gedraaid. Bye Paprika! Hmm,
eigenlijk wat smerig van mij.
> De korte omweg van enkele honderden meters om Limbourg
te bezoeken is zeer de moeite. Hoewel ik hier ooit nog gepasseerd ben met
de fiets en het dus niet echt een verrassing meer was is Limbourg toch het
hoogtepunt van de dag.
het
stadje talloze malen tegenspoed in de vorm van belegeringen, plunderingen,
en al dan niet moedwillige brandhaarden. Al die belegeringen zijn niet zo
verwonderlijk gezien de strategische ligging langs de Vesder. Het vormt ook
een toegangspoort in een overgangsgebied tussen het Land van Herve met zijn
groene weiden en het enorme Hertogenwoud en onherbergzame landschap van de
Venen. Bovendien verschoven landsgrenzen hier zelfs tot in de 20ste eeuw talloze
malen.
> Zoals veel middeleeuwse burchten in de Ardennen wordt
ook de versterking van Limbourg afgebroken tijdens de verwoestende bezettingen
van de legers van Lodewijk XIV eind 17de eeuw. Eigenlijk het einde van een
periode. Limbourg is niet langer strategisch waardevol. In de 18de eeuw komen
er herenhuizen in de plaats, het is de architecturale afspiegeling uit die
periode die je vandaag te zien krijgt.
>
De langgerekte Place St-Georges had uiteraard eeuwenlang een marktfunctie.
Limbourg boet nog meer aan belang in met de opkomst van de textielindustrie
en de industriële revolutie in de Vesdervallei. Dolhain, gelegen aan
de voet van Limbourg en aan de Vesder, neemt de rol van handelskern en verkeersknooppunt
over. De ooit zo belangrijke rol van hooggelegen Limbourg is dan volledig
uitgeteld.
> Neem een uurtje de tijd om rond te kuieren over het
mooie plein met zijn schitterende bestrating en rijke schakering aan burgerhuizen.
Lindebomen, bebloeming van de gevels en fonteinen verzachten de aanblik. Op
het plein zijn een paar cafeetjes en een bakkerij.
> Aktie in Hèvremont als mijn loslopende Paprika
het opneemt tegen de vreselijk blaffende honden in het dorp. Boze blikken
van voorbijgangers als mijn hond loslopend aan alles en iedereen snuffelt
en er zich niet voor geneert om achterkoertjes op te lopen!
>
Voorbij het dorp ga je weer door een paar weidehekjes om op een rotsig pad
te komen dat bij regen behoorlijk nat en glad kan zijn. Stijgend over dit
pad kruis je de loop van een ondergrondse waterpijp
van het stuwmeer op de rivier Gileppe naar Verviers.
Limbourg
> Het lange marktplein met mooie
gevels en een schitterende kasseibestrating is werkelijk prachtig. Het stadje
Limbourg is zo één van die ondergewaardeerde architecturale
pareltjes van België.
> Limbourg biedt de aanblik van een vrij ongeschonden
woonkern van aaneengesloten bebouwing langs een erg langgerekt gekasseid
plein. Het is duidelijk dat Limbourg, ondanks de rust die het plein nu uitstraalt,
ooit een belangrijke woonkern vormde.
> Het stadje is gegroeid rond een strategisch gebouwde
burcht door de graaf van Limburg rond 1033. Een uitstekende langgerekte
rots vormde de ideale site om van hieruit de streek te controleren. Aan
de voet van de rotsen stroomt de Vesder, een natuurlijke slotgracht vormend.
Zwakke punt in de verdediging is de zuidelijke zijde waarlangs we Limbourg
vanaf GR 573 zijn binnen gewandeld. Hier is haast geen niveauverschil met
de omgeving. Het stadje is in de middeleeuwen omwald met dikke muren die
tot vandaag gedeeltelijk zijn bewaard gebleven. Eind 11de eeuw wordt Limbourg
zelfs de hoofdstad van een hertogdom dat zich uitstrekt van Luxemburg tot
diep in de huidige Vlaamse provincie Limburg.
> GR 573 loopt qua hoogteverschillen een stuk vlotter
dan gisteren. Een goede rechte veldweg loopt lange tijd rechtdoor en langs
Membach. Halverwege kruis je een andere weg bij een kruisbeeld, de plaats
heet Blanc Baudet. Iets verderop kom je langs
het Croix Bastin waarvan de tekst moeilijk leesbaar is. Het lijkt erop of
hier midden 17de eeuw iemand werd vermoord.
Chemin des échaliers
> Een 'échalier' is volgens het woordenboek
'een hulpmiddel om over een heg te komen'. Hier in het land van Verviers
is 'chemin des échaliers' vertaald als 'Hagenpad', correcter zou
dus zijn 'Hekjespad'. Het project bestaat uit 2 wandelpaden , één
vormt een ZW-NO-as (8 km), een ander ligt op een NW-ZO-as (13 km). We liepen
in de buurt van Hèvremont al even over het 13 km lange pad, hier
lopen we op het andere. Het is een biezonder fijn initiatief, paden die
maximaal gebruik maken van publiek doorgangsrecht in door hagen omzoomde
weiden. Soms is het een beetje een sport om het volgende hekje in de weide
te vinden, maar door dit initiatief blijven deze oude paadjes toegankelijk
vandaag. Info en gratis kaart bij de toeristische diensten van de streek.
>
Na een korte verkenning en even genieten van de zon, drank en een pannenkoek
op een terras ben ik net klaar om weer uit de startblokken te schieten....
Wie komt daar net dan op het plein van Limbourg aan geparadeerd? Paprika!
Ik kon het amper geloven. Hij moet mijn spoor hebben opgepikt en zo hier zijn
gearriveerd. Dit maal ga ik hem niet weer meenemen. Op zijn halsband vind
ik een telefoonnummer. De Waalse eigenaar, die alles behalve beleefd klinkt,
kan er zijn over drie kwartier. De eigenares van de bakkerij op het plein
is zo vriendelijk om ondertussen Paprika onder haar toezicht te nemen.
>
Limbourg beleeft zijn glorietijd in de 12de en 13de eeuw, waarna het aan macht
inboet als deel van het hertogdom Brabant. De volgende eeuwen ondergaat
>
Voilà weer nieuwe energie want ik was eerder zowel zonder eten als
zonder water gevallen. Tussen Limbourg en het volgende dorp Goé, volgt
GR 573 een vlotte veldweg. Goé is mooi
gelegen, omringd door groene weiden. Even langs gelopen in een zaaltje waar
een lokale wandelclub een wandeltocht van de FFBMP organiseerde. Snel even
een kriek achterover gekapt want ik had alweer dorst.
Croix Bastin
Recht pad naar Membach
Bosrank
Agressieve zwammen op een levende beuk
Hekje door weide, stijgend na Goé
>
Klimmend uit de vallei van de Vesder komen er nog enkele passages door hekjes
en weides aan. We zijn hier in dit 'Herve-achtig' landschap midden in hekjescountry.
Grenspaal 178
Membach
> In Membach links op
een asfaltweg en dadelijk rechts. Bij de ingang van een kerkhof neem je links
weer een onopvallende hekje. In de weide richting rechts-voor wandelen. In
de tweede weide volg je de haag tot in een hoek. In de derde weide dezelfde
richting aanhouden tot een huis. Rond dit huis draaien en een veldweg links
nemen. Zowat 100 meter verder komt GR 563 (Herve) van links. Beide paden zullen
tesamen lopen tot in Eupen. Vlak na de kruising kom je bij een grenspaal van
het oude België, op enkele meters ontdek je merkwaardig genoeg nog een
paal.
>
Het landschap hier is erg ‘Herve-achtig’ met door hagen afgezoomde
golvende weiden en kleine bosjes. GR573 blijft de veldweg verder volgen. In
de verte zie je links voor al de groene torens van de kerk van Eupen, GR 573
zal er niet langs lopen.
B - P grenspalen
> Deze arduinen palen zijn hier geplaatst half de 19de
eeuw. Ze vervingen toen houten grenspalen die dienden om de grens te markeren
tussen de Nederlanden (= Nederland + België + Luxemburg) en Pruisen
na de val van Napoleon in 1815 te Waterloo. Nr 1 staat in Schengen, nr 862
staat in de buurt van het Nederlandse Enschede op de grens met het voormalige
koninkrijkje Hannover. We staan hier bij nr 178. Merkwaardig genoeg staan
er hier dus 2 palen, allebei met nummer 178. Op de éne staat een
B van België, op de andere een P van Pruisen. Na WO I kreeg België
er de Oostkantons bij. Meteen verloren deze palen hier hun grensfunctie!
Ze markeren nu nog de grens van het oude België voor 1918 en het Nieuwe
België van na WO I. Eén van de twee palen heeft een meer scherpe
top, nog een vraagteken erbij, want de paal met de meer stompe kop is eerder
standaard. Tijdens de 2 volgende etappes zullen we nog zulke palen tegenkomen.
Het zijn bij wet beschermde monumenten.
Aankomst via een steegje
Kreuz
Jakob Hennen
Eupen - Haas
> Het pad bereikt een buitenwijk van Eupen.
We komen aan in de onofficiële hoofdstad van de Duitssprekende gemeenschap
van België. Padmarkering is goed door de stad, er volgen enkele snelle
padwissels. Wil je in het centrum van Eupen zijn of wil je het trein- of busstation
bereiken, dan moet je in Eupen tijdig van GR 573 afwijken. De topografische
gids legt je perfect uit hoe je dan best door de stad laveert.
>
Als GR573 de drukke ringweg even raakt kom je bij een belangrijke padenspitsing.
GR563 verlaat hier GR573 en GR15 komt er bij voor korte tijd. Langs de Maasgaeschen
(een steeg) daal je nu snel verder tot Eupen-Haas. Hier vind je winkels en
een bushalte. Voor vandaag zit de tocht er op.
>
GR 573 loopt nog even langs een uitzichtpunt over het lagere stadsdeel van
Eupen. Langs de gîte d'étape en daarna afdalen naar Eupen-Haas.