Akkerwinde (Convolvulus oleifolius)		Oleander (Nerium oleander)

Spaanse gouddistel (Scolymus hispanicus )	Wantsenorchis (Orchis coriophora)	Cytinus ruber (parasietplant op de wortels van zonneroosje)	Bergnachtorchis (Platanthera chlorantha)

Gewone affodil (Asphodelus aestivus)		Kalketrip (Centranthus calcitrapa)	Italiaanse zwaardlelie of gladiool (Gladiolus italicus)

Cistus monspeliensis (zonneroosjesfamilie)		Cistus creticus ( zonneroosjesfamilie)	Ster van Bethlehem (Ornithogalum umbellatum)

Gekroonde ganzebloem (Chrysanthemum coronarium)		Klaproos (Papaver)

> Lentekleuren zijn in de lagere delen van Cyprus (tot ongeveer 600 meter hoogte) op hun best van februari tot april. Anemonen zijn er snel bij om te profiteren van de eerste regens vanaf november. Kleurige tapijten van veldbloemen en bloesems zetten de velden in vlam vanaf februari. Voor de meeste orchideeënsoorten vormen de eerste maanden van het jaar de bloeiperiode. Sommigen ploppen al uit de grond in januari. Enkele soorten kan je nog waarnemen in mei en juni of op hogere delen in Cyprus.

Groot kaasjeskruid (Malva sylvestris)		Centaurea aegialophila	Wikke (Vicia villosa - Variante eriocarpa)

Mossen		Kuifhyacint (Muscari comosum)	Cypriotische bremraap (Orobanche cypria) (endemisch!)

> Ook wat bomen betreft passeert E4 een aantal interessante plaatsen. Gebruik de bordjes langs de natuurpaden van het Forest Department om iets bij te leren over het bomenbestand. Uiteraard zeer interessant is de passage door de zogenaamde ‘Cedar Valley’. E4 loopt hier door een gebied met een intense samenstelling van een Cypriotische variant van de libanonceder. Zo’n uitgebreid gebied van cedergroei is verder alleen nog te zien in delen van Turkije (Lycian Way) en in Libanon.

Rotsnavelkruid (umbilicus rupestris)		Arum dioscoridis (aronskelkfamilie)	Kuiflavendel (Lavandula stoechas)

Blaassilene (Silene vulgaris)	Antirrhinum siculum (Leeuwebekfamilie)	Erophaca Baetica orientalis

Thymus integer (Tijmfamilie)		Vetkruid (Sedum cyprium) (endemisch !)

			Sarcopoterium spinosum

Zosima absinthiifolia		Hondsroos (Rosa canina)	Driekleurige kamille (Anthemis tricolor) (endemisch!)

Cypriotische gouddruppel (Onosma Troodi Troodos) (endemisch!)		Paarse morgenster (Tragopogon Porrifolius)	Notobasis syriaca

Bosviooltje	Orobanche	Slaapbol (Papaver somniferum)	Paarse aspergeorchis (Limodorum abortivum)

> In de bergen zijn wilde krokussen er als eerste bij om door de laatste sneeuw te prikken.Vanaf mei begint Cyprus uit te drogen, de regens zijn dan voorbij en vele planten beginnen snel te verdorren. Eind mei wordt de oogst op de velden al binnengehaald. Bruine stofkleuren beginnen dan het landschap te overheersen tot in de maand november. Tesamen met het klimmende kwik kruipt ook de bloemenweelde naar hogere delen in Cyprus zodat in het Troödhosgebergte de flora in de zomermaanden ook best nog gevarieerd is. Bloemen die al uitgedroogd zijn kort bij de kust staan nog in bloei boven 600 meter of moeten nog open komen in het Troodosgebergte.

> Cyprus heeft een honderdtal plantensoorten die als endemisch worden beschouwd (komen enkel op Cyprus voor). Vooral de Akamasregio en het Troödhosgebergte zijn nogal wat endemische soorten. Langs de natuurpaden die E4 af en toe volgt zijn vaak bordjes geplaatst met de wetenschappelijke naam van planten. Een bloem waar je niet naast kan zien in de lente is zonneroosje. Zowel de lichtpaarse als de witte variant van zonneroosje komen massaal voor op Cyprus en dat zowel aan de kust als boven 1500 meter. De plant overheerst vaak hele gebieden.

> De beste plekken om de plantenwereld te ontdekken zijn langs de natuurpaden die E4 volgt. Soms wandel je haast door een botanische tuin. Het is ook makkelijker om biezondere planten te spotten als je langs een smal pad loopt in plaats van over een brede weg.

> Er valt zoveel te vertellen over de gevarieerde flora op het eiland dat beelden misschien meer spreken. De foto’s hieronder zijn slechts een momentopname van de natuur tijdens de maand mei. Ga naar Cyprus in februari bvb en je ziet een heel ander kleurenpalet. Sommige van de bloemen die hier afgebeeld zijn zijn endemisch voor Cyprus. Ik ben geen botanist maar heb geprobeerd om zoveel mogelijk bloemen te identificeren. Mail mij aub als je fouten merkt of om open vakjes in te vullen.

> E4 passeert ook enkele malen monumentale bomen, zoals de plataan van Goudia of die aan de Komitizi picknick area. Platanen kunnen goed tegen de hitte zolang ze maar veel water ter beschikking hebben. Niet zover van Loutra tis Afroditis kom je langs een schitterend exemplaar van de Cypriotische eik (Quercus infectoria) te Pyrgos tis Rigaenas. Opvallend ook is de aardbeiboom, makkelijk herkenbaar aan zijn roestrode bast die nogal eens ‘vervelt’. Zeer algemeen en vaak hoofdbestanddeel van bossen zijn enkele varianten van pijnbomen. Dit zijn maar enkele van de opvallendste boomsoorten.

> Sommige geschiedenisbronnen linken de oorsprong van de naam ‘Cyprus’ aan de gelijknamige boom ‘cipres’. Een meer aannemelijke theorie linkt Cyprus met het Latijnse woord ‘kuprum’, wat koper betekent, verwijzend naar de aanwezigheid op het eiland van deze grondstof. Anderen menen dan weer dat het woord ‘kuprum’ net een afgeleide is van ‘Cyprus’.

Cyprus eik (Quercus infectoria) te Pyrgos tis Rigaenas		Pijnboom

Cypriotische ceders in Cedar Valley		Olijfboom

Pijnboom			Cypriotische ceder

Plataan van Goudia	Plataan van Komitzi	Aardbeiboom	Vijgenboom

> Hagedissen zie je overal, behalve de vele kleinere soorten is de opvallendste vertegenwoordiger uit deze reptielengroep (omwille van zijn prehistorisch uitzicht) de Hardoen (Laudakia stellio). Hij kan tot 40 cm lang worden en vlammend gekleurd zijn, vooral in de Akamas zijn ze overal aanwezig. Met wat geluk kan je mogelijk een kameleon spotten. Tarantula’s, schorpioenen en een giftige duizendpoot zijn insecten die voorkomen op Cyprus, maar je zal veel geluk moeten hebben om ze ook waar te nemen. Als je schoenen buiten staan ’s nachts controleer dan ’s morgens even of er geen vreemde bewoner is in terecht gekomen. Er is een grote variëteit (ongeveer 50 soorten) aan vlinders, waarvan een aantal endemisch zijn. Voor de rest zijn er weinig vervelende insekten. In sommige omgevingen en periodes kunnen vliegen soms wat agressief zijn.

> Een uniek jaarlijks wederkerend fenomeen zijn zeeschildpadden die uitzonderlijk te land gaan om op de stranden hun eieren in te graven. Helaas moet de schildpad voor het gebruik van de stranden een ongelijke strijd uitvechten tegen projectontwikkelaars en toeristencomplexen. Ter hoogte van Lara Beach (vlak bij E4) is nu gelukkig een beschermd gebied waar prioriteit gegeven wordt aan de schildpadden. Vanaf juni komen ze aan land.

> Er kronkelen een zevental slangensoorten rond op het eiland, daarvan is er slechts 1 echt gevaarlijk, de Levantijnse adder (Vipera lebetina). Het is waarschijnlijk dat je onderweg verscheidene slangen zal tegenkomen. Ik heb er een viertal gezien. Ze houden zich nogal op in de buurt van rotsspleten en water, maar je kan ze evengoed tegenkomen in een gecultiveerd veld. Meestal hebben ze jouw aanwezigheid opgemerkt vooraleer je ze zelf ziet en maken ze zich snel ‘uit de voeten’. Vooral ’s morgens liggen ze nogal eens ‘te zonnen’ op het pad. Algemeen gesproken loop je weinig gevaar, tenzij je op de slang trapt of ze op één of andere manier in het nauw hebt gebracht.

> Er is een erg gevarieerd vogelleven op Cyprus, in die mate dat Cyprus een echt paradijs is voor ornithologen. Een verrekijker en tijd zijn noodzakelijk als je ze in detail wil bestuderen. ’s Winters kan je mogelijk honderden flamingo’s waarnemen in het zoutmeer rond Larnaca. Cyprus is ook een populaire (tijdelijke) verblijfplaats voor trekvogels. Helaas lijdt het vogelbestand nogal onder (illegale) vogelvangst.

> Er bestaan gidsjes die specifiek de vogels of de flora van Cyprus belichten. Je kan ze kopen in de boekenwinkels van de Cypriotische steden of in sommige toeristenshops.

> Een ander slachtoffer van de Cypriotische jachtdrift is de Cyprus Mouflon. Het dier is van uitsterven gered door een intensief kweekprogramma. Ik zag enkele malen groepjes moeflons, telkens in het Woud van Pafos. Vooral de mannetjes vallen op met hun gekrulde horens. De dieren zijn erg schuw. Als je ze niet in de vrije natuur kan observeren heb je 2 kansen om ze toch te zien op je E4-tocht. Het pad passeert namelijk een afgerasterd kweekgebied vlakbij het Stavros Tis Psokas boswachtershuis in het Woud van Pafos en een ander nabij het Platania boswachtershuis in het Troödosgebergte.

> Cyprus was in 2006 even wereldnieuws toen werd aangekondigd dat er een nieuwe muizensoort was ontdekt. Het biezondere aan dit nieuws was dat in Europa in geen 100 jaar nog een nieuw zoogdier werd geregistreerd. Vooraleer tot erkenning van de Mus Cypriacus over te gaan is er grondig wetenschappelijk en genetisch onderzoek aan vooraf gegaan. Zo werd ondermeer de vorm van de tanden vergeleken met die van gevonden fossielen in Cyprus. Daaruit kon worden afgeleid dat de Cyprus muis al lang voor de aankomst van de eerste menselijke bewoners op het eiland moet aanwezig zijn geweest. De andere muizensoorten zijn mee gekomen met de neolitische migranten. Over de eeuwen heen is de Cyprus muis er in geslaagd om te overleven ondanks de vele nieuwe dierlijke vijanden die de mens invoerde. De Cyprus muis is ook het enige knaagdier op Cyprus dat nog endemisch is. Ze is gevonden in het Troödhosgebergte. In vergelijking met de meeste Europese muizen heeft de grijze Mus Cypriacus grotere oren, ogen en tanden. Merkwaardig is ook dat het geen bioloog is die de 'nieuwe' soort heeft kunnen onderscheiden, maar een Franse archeoloog voor Durham Universtiy, Thomas Cucchi. Hij noemt zijn ontdekking een 'levende fossiel'.

E 4